Cách gọi tên trong đạo Phật
– Phật tử : Tên chung cho người tu theo đạo Phật, dùng để tự gọi mình cũng như gọi chung người đồng tu không phân biệt tên riêng. Phật tử là đứa con của cha mẹ Phật, Phật tử là phần tử của tăng đoàn mà được liên kết bởi mẫu số chung là Phật Pháp.
– Người tu đạo Phật dùng pháp danh, là tên đạo, thay cho tên cha mẹ đặt, vì họ đã xuất gia. Kể cả cư sỹ tu tại gia cũng có thể đặt pháp danh thay tên cha mẹ đặt, về thế đạo của họ là xuất thế, đạo Phật là đạo xuất thế.
– Sư để tên đạo sau họ Thích của đức Thích Ca, đại diện cho họ cha, họ của tất cả những người trong tăng đoàn của đức Phật Tổ Thích ca
Cách gọi tên trong Nho giáo
– Nho sinh là môn sinh Nho học.
– Quân tử trong nguyên nghĩa ban đầu là con (tử) của vua cha (quân, quân chủ, quân vương hoặc người thuộc tầng lớp quý tộc, cai trị thời nhà Chu). Sang đến thời Xuân Thu, thông qua tư tưởng của Khổng Tử, khái niệm này đã thay đổi căn bản:từ chỗ phụ thuộc vào xuất thân dòng dõi, “quân tử” trở thành hình mẫu nhân cách đạo đức lý tưởng của Nho giáo, đối lập với “tiểu nhân”.
– Người theo Nho Giáo, đi đường nhập thế, xuất phát từ thế gia đình dòng họ, nên tự gọi mình là Tử thay cho tên riêng và phân biệt với bằng họ như Khổng Tử, Mạnh Tử, Trang Tử…
Cách gọi tên người tu theo Đạo Giáo
– Đạo : Đạo Cô (nữ) – Đạo Nhân (nam), ví dụ Tam Hợp Đạo Cô của truyện Kiều
– Chân nhân là người tu đã đắc đạo ví dụ Thất Ất Chân Nhân, Đạo Đức Chân Nhân …
– Tiên hoặc tiên nhân ví dụ Bát Tiên, Ma Cô Tiên Nữ….
TIÊN LÀ GÌ ?
Trong Đạo giáo, các vị tiên đắc đạo là những người tu luyện đạt đến cảnh giới thoát tục, hòa hợp với tự nhiên và vũ trụ.
Đạo Lão còn được gọi là đạo tu tiên.
Có nhiều quả vị Tiên
– Thiên Tiên
– Địa Tiên
– Nhân Tiên
– Thần Tiên, liên quan nhiều đến Nhân Tiên
– Quỷ Tiên, liên quan nhiều đến Địa Tiên
Trong đạo Cao Đài, có Cửu Phẩm Thần Tiên, tức là 9 phẩm chia ra thành 3 cấp Thần – Thánh- Tiên, và trong mỗi cấp lại chia ra ba phẩm Thiên – Địa – Nhân, như sau :
– Cấp 1 gọi là phẩm Tiên, có 3 phẩm : Thiên Tiên (Phật vị), Địa Tiên và Nhân Tiên
– Cấp 2 gọi là phẩm Thánh, có 3 phẩm : Thiên Thánh, Địa Thánh và Nhân Thánh.
– Cấp 3 gọi là phẩm Thần, có 3 phẩm : Thiên Thần, Địa Thần và Nhân Thần.
Tiên phân theo nam nữ, già trẻ
– Tiên ông – Ông tiên, ví dụ Nam cực Tiên ông
– Tiên bà – Bà tiên, ví dụ các bà mụ
– Tiên nữ ví dụ Tiên nữ Hằng Nga, Ma cô Tiên nữ
– Tiên cô ví dụ Hà Tiên Cô (trong Bát Tiên)
– Tiên tử
– Tiên đồng là các đồng tử (trẻ em) hầu cận bên cạnh các vị tôn thần hoặc Phật/Tiên lớn. Tiên đồng đối với Ngọc nữ.
– Tiên cậu :
Tiên phân định theo tuổi nghề, công quả hoặc pháp lực thấp cao
– Tiểu Tiên
– Đại Tiên (Tiên trưởng)
– Tiểu Tiên
– Thứ Tiên (Bán Tiên)
Các nhóm Tiên
– Bát Tiên là 8 vị tiên huyền thoại trong Đạo giáo, gồm: Lã Động Tân, Thiết Quải Lý, Hán Chung Ly, Trương Quả Lão, Hà Tiên Cô, Lam Thải Hòa, Hàn Tương Tử và Tào Quốc Cữu. Mỗi vị đại diện cho một hoàn cảnh nhân sinh (già, trẻ, nghèo, sang, nam, nữ, trí, ngu) nhưng đều giác ngộ thành tiên.
– Ngũ Tiên (trong dân gian) là 5 loại linh vật/yêu tinh có tiên khí được thờ phụng gồm Hồ Tiên (Hồ ly), Hoàng Tiên (Chồn), Bạch Tiên (Nhím), Liễu Tiên (Rắn) và Hôi Tiên (Chuột).
– Thất Tiên Nữ
Tiên đạo trong đạo Cao Đài là một trong Ngũ chi Đại Đạo lần lượt từ thấp lên cao là
– Nhân đạo (đại diện là Khổng Tử),
– Thần đạo (đại diện là Khương Tử Nha)
– Thánh đạo (đại diện là chúa Jesus)
– Tiên đạo (đại diện là Lão Tử)
– Phật đạo (đại diện là đức Phật Thích Ca Mâu ni)
– Thiên đạo (đại diện là Tam Thanh, Thượng Đế)
Tiên là người siêu phàm trong lĩnh vực nào đó
– Thi tiên : tiên thơ
– Tửu tiên : tiên rượu
Tiên theo hình thái đầu thai
– Tiên khí
– Tiên hương
– Tiên hoa
– Tiên đầm lấy
– Tiên chim
– Tiên cá
Tiên (cảnh giới, trường năng lượng)
– Cảnh giới tiên
– Cảnh tiên
– Cõi tiên
– Tiên cung
Tiên
– Tiên đan : hạt tiên cơ bản đối xứng trường năng lượng tiên, mà có tính sóng
– Tiên dược
– Bụi tiên
Tiên
– Trước tiên
– Đầu tiên
– Tiên du
– Tiên thệ
– Tiên thiên
– Thành tiên
– Tu tiên
– Quy tiên
– Tiên tri
– Tiên sinh : Tiên liên quan đến năng lượng sinh, khởi thuỷ, nguyên thuỷ
– Gia tiên
– Tiên đế
– Tổ tiên
– Tiên tộc
– Thuỷ tiên :
– Địa tiên
CHÂN NHÂN LÀ GÌ ?
Chữ CHÂN về hình tướng là cái chân, là đôi chân, dùng để đi.
Chữ CHÂN về tinh thần là đường đi, hướng đi, cách vận hành, đạo.
CHÂN NHÂN là người đắc đạo thành tiên (theo Đạo gia), ví dụ Thái Ất Chân Nhân, Đạo Đức Chân Nhân, Thanh Hư Đạo Đức Chân Nhân, Quảng Thành Chân Nhân (Quảng Thành Tử), Xích Tinh Chân Nhân (Xích Tinh Tử), Câu Lưu Tôn Chân Nhân (Câu Lưu Tôn).
THIÊN CHÂN là người sống thong dong được theo cái bản tính tự nhiên, cái thiên chân của mình. Theo sách Luận Ngữ, Khổng Tử nói rằng “Thất thập nhi tòng tâm sở dục, bất du củ”, dịch nghĩa “70 tuổi thì làm theo ý muốn của tâm mình, mà không vượt quá khuôn phép/quy tắc.”. Câu này cũng có nghĩa là Khổng Tử đã đắc đắc chân nhân.
CHÂN ÁI là người yêu song hành với mình cuối đất cùng trời, đi bên mình suốt cả cuộc đời, gió mưa cũng chẳng xa rời.
CHÂN PHƯƠNG là cái phương mà chính chân mình đang đi, chính việc mình đang làm, chính đời mình đang sống, không phải cái phương cái đầu nghĩ ra, cái phương của ai đó bên ngoài. Người chân phương là người làm mọi thứ, nghĩ mọi thứ, cảm mọi thứ chính từ trải nghiệm của chính mình, qua con đường chân mình đã đi qua và chân mình sẽ đi tới.
CHÂN TRUYỀN là truyền thừa và nhận truyền thừa đúng theo cách mình sống, đường mình đi, đúng với đạo
CHÂN SƯ là người thầy đã đắc đạo, người thày dạy đạo ở cấp Tiên, Phật, Thánh, Chúa, Mẫu …
CHÂN NGÃ là cái thực sự vận hành cái ngã của mình suốt cuộc đời, suốt đầu thai luân hồi, giống như phương Tây nói về linh hồn vậy.
THIÊN CHÂN là bản tính tự nhiên
TẢ CHÂN là tả đúng như thật, vẽ truyền thần
GIẢ CHÂN là đóng giả một thứ như thể đó là bản tính tự nhiên của mình
CHÂN THÀNH : Ðạo Phật, đạo Lão nói chữ chân 眞 cũng như bên nhà Nho nói chữ thành 誠, cho nên có “chân thành”, “chân thực”, “thành thực”.
CHÂN THẬT/CHÂN THỰC là sống thật, làm thật, nghĩ thật, theo đúng con đường đôi chân mình đã đi và cái cách mà mình đã sống
CHÂN CHẤT là người có bản chất chân thành, chân thực, làm gì nói nấy, nghĩ gì làm nấy.
CHÂN TU là tu đúng cái bản chất, cái gốc, cái đạo.
CHÂN LÝ là cái lý mà theo đó vạn vật vận hành, cái đạo mà là bản chất vận hành của vạn vật.