Học sinh : Đặc điểm của người phụ nữ Việt nói riêng và người Việt nói chung là gì ?
Cô giáo : Sống Thuận. Thuận cha, thuận mẹ. Thuận vợ, thuận chồng. Thuận con, thuận cháu. Thuận thân, thuận mệnh. Thuận trời, thuận đất. Thuận thần quyền, thuận chính quyền.
Thuận vợ, thuận chồng, tát bể Đông cũng cạn
Xuôi chèo mát mái
Đầu xuôi, đuôi lọt
Gia đình trên thuận dưới hòa
Quý hơn tiền của ngọc ngà muôn xe
Yêu nhau như thể tay chân
Anh em hoà thuận hai thân vui vầy.
Em về cắt rạ đánh tranh
Chặt tre, chẻ lạt cho anh làm nhà.
Sớm khuya hòa thuận đôi ta
Hơn ai gác tía, lầu hoa một mình.
– Chữ trung, chữ hiếu, chữ hòa
Đố anh ba chữ thờ cha chữ nào?
– Chữ trung anh để thờ cha
Chữ hiếu thờ mẹ, chữ hòa thờ em.
Học sinh : Sống như vậy có khác gì làm dâu trăm họ, đẽo cầy giữa đường ?
Cô giáo : Thuận bắt đầu từ gia đình, theo nguyên tắc Tam Tòng, thủa bé thuận theo cha, lớn lên lấy chồng thuận theo chồng, chồng chết thuận theo con
Học sinh : Thế người ta không ra gì, thế người ta làm điều bất hợp lý, mình cũng thuận theo à ?
Cô giáo : Theo cái không ra gì, theo cái bất hợp lý khó lắm, đó là nghịch, thuận luôn đi cùng với sự hợp lý. Thuận theo người, bắt đầu từ người thân, là thuận. Thuận theo cái gì hợp lý, cái gì đơn giản của người thân, là thuận.
Học sinh : Hay quá, vậy người Việt sống thuận tự nhiên từ lâu, mà bây giờ thế giới mới có phong trào sống thuận tự nhiên.
Cô giáo : Tự nhiên là thứ ai cũng tưởng mình biết, nhưng chẳng ai thực biết nó là gì. Sống thuận theo cái không ai biết là cái gì chính là sống nghịch. Sống nghịch khi thành nguyên tắc sống, ví dụ nguyên tắc sống thuận tự nhiên (nhưng bản chất là nghịch) luôn gây tổn thương và mâu thuẫn về lâu dài. Muốn biết một người với nguyên tắc sống thuận tự nhiên đang đi thuận hay đi nghịch, chỉ cần xem họ có cô kích một số hành vi phổ biến trong xã hội mà họ cho là thuận tự nhiên không. Có thế các lý luận của họ là đúng, nhưng tâm thế cơ bản của họ phản ảnh trong các lý luận này là nghịch. Tâm thế nghịch thì hành vi nghịch, hành vi nghịch thì kết quả nghịch.
Học sinh : Nếu lý tưởng sống thuận tự nhiên là nghịch thì tại sao đông người theo như vậy, tạo thành cả phong trào xã hội ?
Cô giáo : Đông người cùng nhau có nhận thức nghịch và hành vi nghịch không có nghĩa là hành vi đấy thuận, mà chỉ là nghịch là tâm thế chủ đạo và nổi bật của xã hội hiện nay. Bản chất của tâm thức thuận rất ẩn, vì nó không gây ra sửa đổi, không gây ra chống đối, nên nó không thể nào tạo ra được phong trào có lực mạnh mẽ, thu hút số đông. Ai sống thuận thì cứ lặng lẽ mà thuận. Ai sống thuận là sống bằng tâm. Ai sống nghịch mới đứng lên kêu gọi đổi thay.
