Người Việt chào hỏi nhau khi gặp nhau trên đường “Mày/Cô bác/Anh chị … đi đâu ?”. Hỏi để làm gì ? Để biết thôi, vì một người đang đi trên đường thì người đó phải đi tới đâu đó như đi chợ, đi biển …, hoặc đi làm việc gì đó như đi làm, đi chơi …
Người Việt hỏi khách đến nhà “Mày/Cô bác/Anh chị … ăn cơm chưa ?”. Hỏi để làm, để mời khách ăn nếu khách chưa ăn cơm, mà nhà sắp nấu cơm hoặc còn thừa cơm từ bữa trước.
Có thể nói “đi” và “ăn cơm” là hai vận hành cơ bản, hai đặc trưng của người Việt.
Có một ngày, bạn nhận ra là con bạn chả muốn đi đâu, đến đứng lên để đi vệ sinh hay đi ra bàn ăn còn lười, vì nó còn mải chơi điện tử. Còn bạn ngược lại cực kỳ bận rộn, nhưng nếu tự hỏi chính mình rằng đường đời của bạn đi về đâu, thì bạn lại chẳng biết.
Cuộc đời bạn bước vào cuộc khủng hoảng “Đi”
Có một ngày, bạn nhân ra xung quanh bạn người ta theo đuổi những trường phái ăn uống siêu đắt đỏ và cơm thành thứ rẻ rúng nhất trong bữa ăn, những dịp đặc biệt như sinh nhật lễ tết là nhiều gia đình kéo nhau ra ngoài ăn hoặc đặt cỗ bàn bên ngoài về ăn, và cơm là thứ chán nhất trong các dip đó, có trường phái ăn những loại gạo xa lạ mà người ta bảo là bổ dưỡng chữa bệnh, tệ hơn là có những trường phái ăn loại trừ luôn cơm ra khỏi bữa ăn.
Chưa đủ sốc, bạn về nhà và nhận ra con bạn có thể không ăn cơm cả tuần, còn nấu cơm thì khỏi luôn; cơm nhà chẳng ai muốn nấu muốn ăn, cảm giác thèm ăn trong bữa cơm gia đình của chính bạn cũng không còn được như xưa. Bạn cố gắng hồi tưởng lại các bữa ăn gia đình từ bé đến lớn, nhưng mồm bạn nhạt thếch và đầu bạn rỗng tuếch.
Cuộc đời bạn bước vào cuộc khủng hoảng “Ăn cơm”
Có một cái gì rất nền tảng trong con người bạn, trong gia đình bạn và trong xã hội mà bạn đang sống đã sụp đổ.
Đại diện cho cả đặc trưng đi và đặc trưng cơm này của người Việt đương nhiên là cô Tấm đánh rơi một chiếc hài trong lúc đi hội rồi. Câu chuyện cổ tích này chứa những triết lý sâu sắc hơn chúng ta tưởng rất nhiều.
“Ăn cơm” là câu hỏi dành cho người thân hoặc người mà họ coi là người thân, việc trồng và ăn lúa gạo sạch cũng là sự chia sẻ giữa những người thân, mà mình hy vọng một số học sinh của mình cũng coi như là người thân, sau khi đã cùng nhau đi qua đủ chuyện tình cảm, công việc, nhà cửa, gia đình, con cái, sinh đẻ, tang lễ.
Mình đã dạy một số khoá thiền nâng cao về Tấm Cám và lúa gạo, cũng như nhiều bạn học sinh đã theo đuổi về nước sạch và thực phẩm sạch cho gia đình trong rất nhiều năm. Cách đây vài tháng, mình đã đưa ra một khoá ngắn hạn 3 buổi trao đổi, thảo luận, hồi tưởng và hạnh nguyện bữa ăn gia đình, tuy nhiên, do không tiện liên lạc với các bạn học sinh cũ đã đi cùng hoạt động này, mình đã đăng thông báo về chia sẻ gạo sạch lên facebook, sau khi đăng vào nhóm nhỏ của lớp thiền nâng cao.
Lời nhắn cho một số ít học sinh của mình chả hiểu sao nhận được hàng nghìn lượt đọc và những lời nhắn từ những người hoàn toàn xa lạ. Facebook của mình đăng bài viết public nhưng kết bạn và tin nhắn từ người lạ đều bị chặn, lần này phá lệ mình trả lời một số tin nhắn bị chặn về lúa gạo và phát hiện ra chỉ có một người là học sinh lâu năm của học sinh, nghĩa là mình vẫn không thực sự quen biết bạn này.
Mình suy nghĩ có thể rất nhiều người chúng ta dù không biết nhau, nhưng cùng chung sự quan tâm về sức khoẻ và bữa cơm gia đình, nhưng suy đến cuối cùng cơm gạo vẫn luôn là việc của gia đình, của người thân mà cần sự trân trọng và hiểu biết thực sự chứ không phải phong trào trên mạng nay làm mai bỏ giữa những người không quẹn biết.