![]()
CHÁNH TINH TẤN
Khi chiêm nghiệm về Chánh tinh tấn, một trong Bát chánh đạo, được giảng bởi đấng Thích Ca Mâu Ni Phật khi ngài còn tại thế, mình thấy chánh tinh tấn không chỉ dành cho Phật tử xuất gia, chánh tinh tấn là nhu cầu, là mong muốn, là bản năng sinh tồn và phát triển của muôn loài.
Ai cũng muốn có được chánh tinh tấn, vấn đề chỉ là làm cách nào để đạt được chánh tinh tấn. Rất nhiều người bắt đầu một cái gì đó với sự hào hứng, để rồi phải bỏ cuộc. Rất nhiều công việc và sở thích đầu voi đuôi chuột. Học rất nhiều chỉ để biết, rồi chẳng ứng dụng được gì. Tinh tấn cho cả cuộc đời, cho cả đường đạo còn khó hơn nhiều.
Khi quyết định tự túc lúa gạo, mình chỉ dự định trồng thử nếu có đất và có người chịu giúp, nào ngờ trong một năm mình đã có lúa gạo đều đặn với số lượng thừa đủ ăn. Nhìn những bao gạo lớn trong sân quá xa sức ăn của mình, mình tự hỏi giờ phải làm gì nữa, thì trong đầu mình lại bật lên câu “Chánh tinh tấn” và mình hiểu rằng đây là con đường đúng đắn mà mình cần phải tiếp tục, mình phải giữ lấy sự tinh tấn may mắn ban đầu này.
Nhìn lại, một số lĩnh vực cuộc sống của mình có sự tinh tấn xuyên suốt và lâu dài rất rõ ràng, dù khi bắt đầu mình chỉ có ý định làm thử mà thôi.
– Khi đăng ký học tiếng Pháp ở đại học, mình nghĩ là tiếng Pháp không hữu ích lắm nhưng có học bổng, còn tiếng Anh rất cần thiết nhưng phải tự học. Mọi việc xảy ra đúng như mình dự đoán, nhưng từ quyết định này, mình hai ba lần sang Pháp từ đại học, cao học, cho đến lúc lấy chồng, sinh con và đi làm.
– Khi đi làm, thấy công việc cũng chán, lại rảnh rỗi, nên mình thử xin học bổng cao học để mở rộng cuộc sống của mình hơn là để có thêm kiến thức và bằng cấp, và mình may mắn được hết học bổng này đến học bổng khác mà không hề xin, kết quả mình đi hết nước này sang nước để học cao học, mà thực chất với mình chẳng khác gì đi du lịch trải nghiệm cuộc sống và trong suốt thời gian dài đó, mình vẫn bảo lưu được công việc ban đầu vì khi xin bảo lưu công việc thì mình nghĩ mình chỉ đi dưới một nước dưới một năm thôi.
– Khi bắt đầu viết trên mạng, mình đơn giản chép lại suy nghĩ và trải nghiệm cá nhân, rất nhiều bài viết trên mạng của mình cứ dang dở mãi hoặc sai chính tả be bét vì mình rảnh thì viết, bận thì vứt đó; nhưng viết đã thành thói quen lâu năm đi song song với thiền của mình.
– Khi nghỉ làm công ty để dạy thiền chữa lành, mình chỉ định làm thử thôi và mình để dành sẵn một khoản tiền tiết kiệm để sống thoải mái không phụ thuộc vào việc dạy thiền, và cũng để khi việc dạy thiền không thuận lợi, mình sẽ quay lại làm thuê cho một công ty nào đó, không ngờ mình dạy thiền chữa lành từ năm này qua năm khác và thiền chữa lành đã trở là đường đời, đường đạo của mình.
– Khi chuyển sang dùng bếp củi và nấu nướng ở sân, mình đang ốm và cần làm việc đó để tự chữa bệnh, sau một năm sức khoẻ mình tốt hơn, khi định chuyển sang bếp gas, mà vẫn có sẵn ở nhà mình thì lại thấy vào trong nhà bếp nấu bếp gas lâu quá, nấu bếp củi ngay ở sân đã quen tay và thuận tiện rồi
Nhiều người được dạy rằng họ phải lập kế hoạch cho các dự án và công việc mới, kế hoạch có đầu tư ban đầu, thu hồi vốn và tăng trưởng qua các năm. Họ làm kế hoạch rồi sự đời chẳng bao giờ đi theo. Dù học đến 3 cao học về kinh tế tài chính và đã từng làm trưởng phòng kế hoạch tài chính của môt công ty lớn, chính mình không tin vào kế hoạch và không bao giờ làm kế hoạch. Thường thì khi làm thử một cái gì đó, mình chỉ chọn phương án đơn giản nhất, vừa sức nhất, ít đảo lộn cuộc sống của mình và ít gặp cản trở nhất, để làm đến đâu tính đến đó, nếu thành công thì làm tiếp khỏi cần kế hoạch, còn thất bại thì rút lui. Thông thường mình luôn lập dự kiến và dự phòng tài chính cho thất bại, sao cho dù thất bại xảy ra, tổn hại đến với mình cũng chỉ giống như một chuyến du lịch dài hạn cho một trải nghiệm mới mà thôi.
Đến hôm nay khi chính mình đã cam kết rõ ràng với con đường đạo, con đường thiền đến cuối đời, mình lại càng thấy kế hoạch, đầu tư lớn hay một sự theo đuổi một bằng cấp tốn kém thời gian là vô nghĩa, mà hạnh nguyện với hành trình cuộc đời của một người mới là quan trọng và hạnh nguyện này phải là động lực cực kỳ chắc chắn khiến cho cuộc đời của người ấy tinh tấn.
Một số học sinh gọi mình là Đạo Cô, do rất nhiều tiền kiếp làm đạo sư đạo Lão mình đã dạy họ rồi lại đến kiếp này mình lại dạy họ và còn mình tự gọi đùa mình là Thái ất Đạo Cô, với nghĩa rằng sự khởi đầu của con đường đạo của mình cực kỳ là ất ơ, bên ngoài cứ thuận lợi và bên trong cứ sẵn sàng thì làm thôi.
Nhìn lại cả cuộc đời, chính mình cũng không biết lý do cụ thể cho sự tinh tấn của những công việc mà mình đã và đang làm. Dường như mình luôn có những sự khởi đầu vu vơ với hai bàn tay trắng, nhưng lại giữ được may mắn lâu dài gồm quan hệ thân thiết với những người hỗ trợ mình. Có thể vì mình chỉ làm cái gì thuận thôi, khởi đầu đã khó khăn và phải đầu tư thì không bao giờ mình làm. Nghĩa là công việc của mình chỉ bắt đầu khi gặp thuận lợi và công việc của mình tinh tấn cùng với hoàn cảnh khách quan và các mối quan hệ thân thiết hỗ trợ cho công việc ấy, rồi trong lúc công việc tinh tấn thì nội lực của mình tự nhiên sẽ mạnh dần.
Khi đặt câu hỏi về năng lực của sự tinh tấn, bí mật của sự tinh tấn, mình nhận được câu trả lời là đôi chân chạy, đôi chân đi, nói cách khác, muốn tinh tấn thì phải MẠNH CHÂN.
—o—o—o—
GIẤC MƠ VỀ ĐÔI CHÂN CHẠY
Một đêm mình năm ngủ mơ thấy được bảo rằng mình “mạnh chân”. Trong mơ mình chạy như vận động viên băng băng trên đường qua hết ngã tư này đến ngã tư khác, vì chẳng có ai song hành với mình, cũng không có những cái đích cụ thể ở trên đường, chỉ riêng mình mình miệt mài chạy. Tỉnh dạy nhờ về giấc mơ, mình thấy buồn cười lắm, tưởng có năng lực gì, hoá ra có năng lực chân chạy. Thực tế mình đi bộ còn mệt, chẳng bao giờ mình chạy.
Giấc mơ khiến mình bị ám ảnh với câu hỏi “Mạnh chân là gì ?”. Mạnh chân là mạnh bản năng thú, bản năng đi, bản năng chạy ? Mạnh chân là mạnh tìm đường, mạnh dẫn đường, là chân chạy trên mọi loại đường và chân tạo ra đường của riêng mình ? Chân mạnh là chân cứng đá mềm, khó khăn nào cũng vượt qua, kẻ thù nào cũng chiến thắng, cả cuộc đời chạy băng băng ?
Trước giấc mơ chân mạnh này khoảng gần 10 năm, mình có rất nhiều giấc mơ chạy trốn, đặc biệt dắt con chạy trốn trong thảm hoạ, sợ hãi đến đánh mất hoàn toàn lý trí. Mình cũng có nhiều giấc mơ bay nhảy theo nghĩa đen, dùng chân để nhảy cao và xa như là bay. Nhìn lại, chạy và bay nhảy là điểm nổi bật và xuyên suốt trong các giấc mơ của mình. Đó có thể coi quãng thời gian với các thời gian đó là thời kỳ tập bò, tập bám, tập đi, tập lấy đà của mình, trước khi thực sự mạnh chân để chạy được đường trường.
Không hiểu sao, mỗi lần nghĩ về giấc mơ về đôi chân chạy, mình cảm giác như giấc mơ đó nói về hành trình cuộc đời mình.
—o—o—o—
TUỔI NGỰA & VÍA NGỰA
Mình tuổi ngựa. Ca dao viết về người tuổi ngựa như con ngựa ô “Tuổi Ngọ ngựa ô đen sì/Ỷ mình sức mạnh sá gì đường xa”
Ai đi nhiều, đi nhanh, đi xa, đi giỏi, đi như bản năng, đi bay bổng mà không vội vàng, người ta bảo là “đi như ngựa”, “phi như ngựa”. Trong các địa hình, con ngựa vía mình đặc biệt không leo được núi, phải vừa đi vừa nghỉ.
Mình đi rất nhiều, rất sâu, về địa lý, thiên nhiên, văn hoá, lịch sử, tín ngưỡng và cả du lịch nghỉ dưỡng khắp đất nước mình và khắp các châu lục. Mình đi học, đi làm, lập gia đình ở nước ngoài, nhưng mình không thích sống thích ở nước ngoài, đi đâu rồi mình cũng muốn về nhà, sống ở quê hương.
Mình thích tự đi trên đôi chân của mình, bằng chiếc xe của mình. Mình không thích phương tiện công cộng, cũng không thích đặt xe dịch vụ. Sau một thời gian dài ở nước ngoài, toàn phải sử dụng các phương tiện giao thông công cộng, trở về Việt Nam được lượn đường phố bằng xe máy, mình cảm thấy vô cùng tự do.
Mình cũng làm rất nhiều thứ, muốn hiểu sâu cái gì là mình nhảy vào tự làm việc đó, và công việc của mình liên tục cuốn mình đi từ sự khám phá này sang khám phá khác. Tuy nhiên, mình không thích đi theo các phong trào xã hội, mình chỉ làm cái gì phù hợp với hành trình cuộc đời mình.
Về thân thể và tinh thần, mình phi như ngựa trên các nẻo đường và trong hành trình cuộc đời.
—o—o—o—
ĐẾ VƯỢNG CUNG THIÊN DI, SAO THÁI ÂM
Trong tử vi của mình, Đế vượng ở cung Thiên di, với sao chủ Thái âm, đối xứng với Mệnh cung Thai, sao chủ Thái dương. Đỉnh cao của cuộc đời mình, cái mình làm giỏi nhất là Thiên di.
Thiên di không chỉ có nghĩa là bản tính di chuyển có tính tự nhiên, mà còn nghĩa là liên tục tiến triển, tinh tấn.
Thiên di còn có nghĩa là thiên tính thay đổi, thích nghi và chuyển hoá. Trong cổ tích nhân vật thiên di nổi tiếng chính là cô Tấm, người liên tục đi qua hàng loạt hoá thân sau mỗi lần chết và tái sinh.
Thiên di còn có một nghĩa nữa là khả năng xuất thế và sử dụng ngoại thế rất tốt. Thái âm làm cho trạng thái xuất thế và ngoại thế này càng mạnh. Mình chỉ hiểu ý nghĩa này của Thiên di khi đi sâu vào thiền của đạo Phật, một tôn giáo xuất thế.
Người ta nó rằng Thái âm ở Thiên di đế vương là đi ra ngoài thì được quý nhân phù trợ và gặp hoàn cảnh thuận lợi, còn bản thân thì có khả năng kết nối và thích nghi tốt với hoàn cảnh và môi trường mới, cho nên dễ gặt hái thành công và tài lộc khi đi xa. Mình đi du học ở nước ngoài, đi làm ở nước ngoài, kết bạn thân thiết ở nước ngoài, có bố nuôi người nước ngoài, yêu đương ở nước ngoài, kết hôn ở nước ngoài, sinh con ở nước ngoài.
Với người tuổi ngựa, thiên di là thiên tính. Thiên di cũng là một đặc điểm của người Việt.
—o—o—o—
CÁC HỒI ỨC VỀ CHÂN
Chân mình bị trầy xước nhiều lần do vấp, ngã, trượt, té, hụt chân, va, đập, bỏng, bật móng…., nhưng chưa bao giờ bị nặng. Trò chơi mình thích nhất hồi đi học là chạy và nhảy xa, nên đầu gối của mình thời đó đầy sẹo vì ngã nhiều quá trên sân trường …
Khớp ngón chân của mình có hiện tượng xả độc, giống như là bị tổ đỉa, mà thực sự là da bị tăng sinh lớp sừng, bì sừng hoá, do nạp xả năng lượng quá thường xuyên đi chân đi lại.
Mình nhiều lần cảm thấy đầu gối bị khô và có cảm giác không đều giữa hai chân, tuy nhiên đi khám thì chẳng ra bệnh gì cả.
Năm 2025, mình bị sái cổ chân nặng, cổ chân sưng húp mấy tháng liền, khi tự ngã ngay trước cửa nhà.
Chuột rút chân là bệnh trầm kha trong nhiều năm của mình đến giờ. Mình bị chuột rút chân trong lúc ngủ, trong lúc đi bơi ở sông và biển là nhiều nhất.
Mình thích đi chân đất hoặc đi dép lê rộng rãi. Mình không ưa giầy cao gót. Hồi đi làm công ty thì chỉ đi giầy bệt, nghỉ làm công ty, là mình chỉ đi dép thôi. Mình chỉ đi giầy thể thao trong những chuyến đi du lịch. Từ khi có sục, mình bỏ luôn giầy thể thao, kể cả khi đi rừng núi, đi du lịch.
—o—o—o—
CHỮ CHÂN
Chữ CHÂN về hình tướng là cái chân, là đôi chân, dùng để đi. Chữ CHÂN về tinh thần là đường đi, hướng đi, cách vận hành, đạo.
CHÂN PHƯƠNG là cái phương mà chính chân mình đang đi, chính việc mình đang làm, chính đời mình đang sống, không phải cái phương cái đầu nghĩ ra, cái phương của ai đó bên ngoài. Người chân phương là người làm mọi thứ, nghĩ mọi thứ, cảm mọi thứ chính từ trải ngiệm của chính mình, qua con đường chân mình đã đi qua và chân mình sẽ đi tới.
CHÂN ÁI là người yêu song hành với mình cuối đất cùng trời, đi bên mình suốt cả cuộc đời, gió mưa cũng chẳng xa rời.
CHÂN SƯ là người thầy đã đắc đạo, người thày dạy đạo ở cấp Tiên, Phật, Thánh, Chúa, Mẫu …
CHÂN NGÃ là cái thực sự vận hành cái ngã của mình suốt cuộc đời, suốt đầu thai luân hồi, giống như phương Tây nói về linh hồn vậy.
THIÊN CHÂN là bản tính tự nhiên
TẢ CHÂN là tả đúng như thật, vẽ truyền thần
GIẢ CHÂN là đóng giả một thứ như thể đó là bản tính tự nhiên của mình
CHÂN THÀNH : Ðạo Phật, đạo Lão nói chữ chân 眞 cũng như bên nhà Nho nói chữ thành 誠, cho nên có “chân thành”, “chân thực”, “thành thực”.
CHÂN THẬT/CHÂN THỰC là sống thật, làm thật, nghĩ thật, theo đúng con đường đôi chân mình đã đi và cái cách mà mình đã sống
CHÂN CHẤT là người có bản chất chân thành, chân thực, làm gì nói nấy, nghĩ gì làm nấy.
CHÂN NHÂN là người đắc đạo thành tiên (theo Đạo gia), ví dụ Thái Ất Chân Nhân, Đạo Đức Chân Nhân, Thanh Hư Đạo Đức Chân Nhân, Quảng Thành Chân Nhân (Quảng Thành Tử), Xích Tinh Chân nhân (Xích Tinh Tử), Câu Lưu Tôn Chân nhân (Câu Lưu Tôn).
THIÊN CHÂN là người sống thong dong được theo cái bản tính tự nhiên, cái thiên chân của mình. Theo sách Luận Ngữ, Khổng Tử nói rằng “Thất thập nhi tòng tâm sở dục, bất du củ”, dịch nghĩa “70 tuổi thì làm theo ý muốn của tâm mình, mà không vượt quá khuôn phép/quy tắc.”. Câu này cũng có nghĩa là Khổng Tử đã đắc đắc chân nhân.
CHÂN TRUYỀN là truyền thừa và nhận truyền thừa đúng theo cách mình sống, đường mình đi, đúng với đạo
CHÂN TU là tu đúng cái bản chất, cái gốc, cái đạo.
CHÂN LÝ là cái lý mà theo đó vạn vật vận hành, cái đạo mà là bản chất vận hành của vạn vật.
—o—o—o—
CHÁNH TINH TẤN CỦA BÁT CHÁNH ĐẠO, THỰC HIỆN BẰNG CÁCH NÀO ĐÂY ?
– NẾU CẢ ĐỜI NÀY KHÔNG RỰC RÕ THÌ SAO ?
– KHÔNG SAO. NHIỀU SAO THÌ RỰC RỠ, NHƯNG KHÔNG SAO THÌ AN NHÀN, THẢNH THƠI, HƯỞNG THỤ BÓNG ĐÊM, ĐỠ BỊ TẤN CÔNG. RỰC RỠ KHÔNG PHẢI LÀ MỘT TRONG BÁT CHÁNH ĐẠO. TINH TẤN LÀ MỘT TRONG BÁT CHÁNH ĐẠO. NẾU CẢ ĐỜI NÀY KHÔNG TINH TẤN, THÌ CÓ KHÁC GÌ KHÔNG RA ĐỜI.
– AI CHẢ MUỐN TINH TẤN, AI CHẢ MUỐN THEO BÁT CHÁNH ĐẠO, NHƯNG TINH TẤN CÁCH NÀO ĐÂY ?
– NỘI LỰC CỦA TINH TẤN NẰM Ở ĐÔI TAY TRIỂN KHAI VÀ ĐÔI CHÂN KHÔNG DỪNG LẠI, DÙ TIẾN, DÙ LÙI, DÙ ĐI NGANG, ĐI DỌC, VẪN LUÔN BƯỚC VỮNG VÀNG.
