Truyện Kiều đưa ra bốn tính nữ đặc trưng dựa trên tứ tượng tính nữ, ứng với Tứ phủ đạo Mẫu, Tứ đức như sau
– Thuý Kiều : Nước – Ối – Hạnh – Mẫu Thoải trước Đoạn trường, Liễu Hạnh sau Đoạn trường, là giai đoạn đồng hoá và trải nghiệm các mảnh còn lại của bộ Tứ này
– Giác Duyên : Khí – Rốn – Ngôn – Mẫu Thượng ngàn
– Thuý Vân : Lửa – Thân – Công – Mẫu Thượng thiên
– Đạm Tiên : Đất – Nhau – Dung – Mẫu Địa
ĐẠM TIÊN LÀ AI ?
Duyên của Đạm Tiên là có nhau, nghiệp của Đạm Tiên là có nhau.
Hạnh phúc của Đạm Tiên là có nhau, bất hạnh của Đạm Tiên là có nhau.
Sức mạnh của Đạm Tiên là có nhau, điểm yếu của Đạm Tiên là có nhau.
Lẽ sống của Đạm Tiên là có nhau. Sống vì nhau, sống để người khác được sống như mẹ sống vì con, vợ sống vì chồng.
Lẽ chết của Đạm tiên cũng là có nhau. Chết vì nhau, chết để người khác được sống, chết vì người khác không còn bên mình, chết vì người khác không còn yêu mình.
Nhất định không cho người khác chết cũng là Đạm Tiên, nhất định bắt người khác phải sống cũng là Đạm Tiên.
Đạm Tiên định nghĩa bản thân bằng việc mình là vợ, là mẹ, là con, là cháu, là thày, là trò, là lãnh đạo, là nhân viên của ai đó, là thành viên của nhóm nào đó như gia đình, công ty, hội nhóm, đất nước, dân tộc … những người mà Đạm Tiên có nhau với họ.
Đạm Tiên có thể đồng cảm, có thể chồng chập với ma, quỷ, tiên, chúa, thánh, thần, cây cối, sâu bọ, thú vật, chim cá, côn trùng, vi trùng, virus, ăn mày, bác học, vua, người hầu, chính thất, tiểu tam, … chỉ cần là ta có nhau. Đạm Tiên có thể kết nối với trái đất, mặt trời, trăng sao, hố đen, hố trắng, địa ngục, thiên đàng … chỉ cần là ta có nhau.
Năng lực có nhau, năng lực chồng chập siêu nhiên của Đạm Tiên được các cụ gọi là “ma đưa lối, quỷ dẫn đường”, không có cách nào mà ngăn cách được. “Chân không”, “tâm không”, “một mình”, “tĩnh lặng”, “riêng tư”, “bí mật” là mấy khái niệm vô nghĩa với Đạm Tiên.
Địa ngục đương nhiên không thể nào ngăn cản được Đạm Tiên Sống như Đạm Tiên là cách nhanh nhất để đi vào địa ngục. Địa ngục đông nghịt các con ma kiểu Đạm Tiên, đơn giản vì Đam Tiên là đất, địa ngục là đất và chúng ta đang ở trên Trái đất.
Vong nhập là tai hoạ của Đạm Tiên “Bố mẹ ơi, con thương bố mẹ, xin bố mẹ nhập vào con”. Bố mẹ nhập vào cũng chết mà con ma khác nhập vào già làm bố mẹ cũng chết.
Lên đồng mà không biết đồng với Thánh Chúa hay đồng với ma quỷ cõi nào cũng là Đạm Tiên.
Các đường tiến hoá chồng chập vào nhau cũng là nghiệp của Đạm Tiên.
Có nhau nên đồng cảm, có nhau nên thấu hiểu, có nhau nên chia sẻ, có nhau nên nhớ thương, có nhau nên hy sinh, có nhau nên chăm sóc, có nhau nên ba đầu sáu tay, có nhau nên bao dung, có nhau nên yêu nhau, có nhau nên cãi nhau, có nhau nên đánh nhau, có nhau nên hận nhau, có nhau nên hiểu lầm nhau, có nhau nên sống thay nhau, có nhau nên gây áp lực cho nhau, có nhau nên giằng xé nhau, có nhau nên căm thù nhau, có nhau nên mong cầu, có nhau nên thất vọng khổ đau vì nhau, có nhau nên oán trách nhau, có nhau nên chồng chập giẫm đạp lên nhau …
Có nhau nên vừa bao dung vừa giằng xé vì chồng, vì con, vì cha, vì mẹ, vì người tình, vì anh em, vì công việc, vì xã hội, vì nhân loại…
Có nhau nên bắt tất cả phải cùng làm những chuyện điên rồ và cực đoan với nhau.
Có nhau nên mọi thứ dồn nén và rối tung lên. Có nhau nên không có cách nào giữ được riêng tư, bí mật.
Không có nhau thì không có tình yêu gia đình, tình yêu xóm làng, tình yêu quê hương, tình yêu đất nước. Không có nhau là cảm giác lạc lõng trong xúc chạm, lạc lõng trong gia đình, lạc lõng trong đám đông, lạc lõng ở quê hương đất nước.
Cả gia đình, cả xóm làng, cả công ty, cả đất nước yêu thương nhau là sức mạnh và ước mơ của Đạm Tiên, một người lặng lẽ ngồi thiền là cái Đạm Tiên không sao hiểu nổi.
Đạm Tiên là cảm xúc có nhau trong lòng đất nước khi người Việt Nam ra đường đi bão sau một chiến thắng bóng đá. Đạm Tiên là cảm xúc có nhau khi cả nhà quây quần bên mâm cơm và cùng gói bánh chưng Tết.
Chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng sản là tình yêu sâu thẳm của Đạm Tiên, chủ nghĩa tư bản quá lạnh lùng, quá cô đơn Đạm Tiên không chịu được.
Có nhau nên không có riêng mình, có nhau nên không có cá thể. Có nhau nên không thể hiểu được một đứa trẻ không đóng bất kỳ vai nào chỉ là chính nó, bao gồm đứa trẻ chính mình và đứa con của mình.
Có nhau nên oán thán khi người khác muốn một mình, có nhau nên không thể hiểu được người khác mà chỉ muốn là chính họ mà thôi.
Nếu Đạm Tiên yêu đương vật vã một người sâu đậm như vậy, sao Đạm Tiên lại hận ? Chuyện này đơn giản lắm, Đạm Tiên yêu thương chồng tha thiết nhưng rồi Đạm Tiên lại có con, Đạm Tiên lại yêu con tha thiết và giận chồng vì chồng không yêu con như cách Đạm Tiên yêu, không cùng Đạm Tiên chăm sóc con, không cùng Đạm Tiên cứu chữa cho con ốm … Đạm Tiên có nhau với người này, thì Đạm Tiên không có nhau với nhau kia, khi người kia không cùng Đạm Tiên yêu người này. Cuộc đời Đạm Tiên rối tinh lên. Đạm Tiên yêu con thì hận chồng, vì chồng không yêu con, như Đạm Tiên nghĩa. Đạm Tiên yêu chồng thì hận mẹ, chỉ vì mẹ không yêu chồng Đạm Tiên. Đạm Tiên yêu chồng con thì hận cha mẹ, vì đã không cho chồng con Đạm Tiên vay tiền chẳng hạn. Đạm Tiên thấy mình vô cùng có lý và rõ ràng, nhưng bên cạnh Đạm Tiên một người có thể phát điên.
Yêu hai người cùng lúc, chưa bỏ người này đã yêu sang người khác, hoặc cần có người khác mới bỏ được người này mà vẫn không bỏ được chính là Đạm Tiên. Cổ tích trầu cau và các cổ tích Việt đều là Đạm Tiên. Cám chính là Đạm Tiên, người ta yêu nhau cứ thích nhảy xen vào nữa, có nhau cùng với người ta. Đạm Tiên sẽ dính vào chuyện tiểu tam nặng nề. Tấm cũng là Đạm Tiên, bằng cách nào cũng vẫn tìm được hoàng tử vì chúng ta yêu nhau.
Đạm Tiên không có năng lực quản trị tài chính kiểu rạch ròi, vì Đạm Tiên quá cảm tính, cho vay tiền vì thương, cho nợ tiền vì thương, cho quịt tiền vì thương, vay nợ thay cho người khác vì thương, trả nợ cho người khác vì thương, nhưng ai mà không cho Đạm Tiên vay tiền để cho một khác dùng là Đạm Tiên oán trách kẻ đó đến cuối đời là sao kẻ đó lạnh lùng ích kỷ. Cho vay nặng lãi, chơi hụi, đòi nợ kiểu xã hội đen tồn tại được vì nợ và vay nợ chập cheng.
Đạm Tiên cũng không có năng lực quản trị công việc kiểu rạch ròi, Đạm Tiên làm việc vì đam mê, vì chúng ta có nhau, vì chúng ta làm thay cho nhau, chúng ta đạp luôn lên nhau, rồi chúng ta đổ lỗi cho nhau.
Đạm Tiên mà đi xem bóng đá thì không phân biệt được bên nhau là sân nhà, bên nào là sân đối thương, vì Đạm Tiên mong muốn mỗi đội đều ghi được một bạn vào lưới nhau hay lưới mình cũng được, để không đội nào phải thua.
Đạm Tiên thích nấu ăn cho cả nhà, Đạm Tiên thích chăm sóc người khác, ăn một mình, Đạm Tiên thấy vô vị. Đạm Tiên là bác hàng xóm hay sang hỏi han mình ăn uống thế nào nếu mình sống một mình, và nấu cháo cho mình khi mình ốm. Đạm Tiên làm đẹp vì người khác, muốn cố gắng để được người khác yêu, người khác công nhận, tự yêu bản thân, tự chăm sóc bản thân và tự làm đẹp cho bản thân là điều vô nghĩa với Đạm Tiên.
Đạm Tiên là bà, là mẹ lúc nào hỏi bao giờ con lấy chồng, sống một mình thế này không được đâu con, Đạm Tiên là bác hàng xóm lúc cũng hỏi bao giờ lấy chồng, bố mẹ già rồi, lấy chồng cho bố mẹ yên tâm chứ. Đạm Tiên cũng là người vừa lấy chồng đã hỏi bao giờ sinh con, sinh con vợ chồng mới hanh phúc, sinh con cho ông bà có cháu bé.
Đạm Tiên nên sống trong ở trên đất, trong làng xã, trong gia đình, giữa cộng đồng, vì sức mạnh của Đạm Tiên là đất, là có nhau. Đạm Tiên lên tít trên chung cư ở, Đạm Tiên sẽ suy mà chết. Đạm Tiên sống một mình, Đạm Tiên cũng sẽ buồn quá mà chết.
Sự tích về Liễu Hạnh có nói rằng Liễu Hạnh xuất phát từ phủ Quảng Cung, mà mẫu Địa có tích xấu ma chê quỷ hờn, nên mẫu Địa toàn phải trốn tránh, không muốn để lộ cho ai thấy mặt, vì mẫu Địa là mẫu Địa phủ, ở Âm phủ, âm thì làm gì có hình, âm thì đi với bóng đêm.
Đạm Tiên thực tế xinh đẹp mặn mà theo kiểu rất là đàn bà, rất là đầy đặn, rất là tròn trịa. Vẻ đẹp của Thuý Kiều ngay từ đầu đã pha với vẻ đẹp của Đạm Tiên, cho nên Kiều mới mang nghiệp Đoạn trường
Kiều càng sắc sảo mặn mà
So bề tài sắc lại là phần hơn.
Đạm Tiên trong mắt Kiều, được mô tả trong chương Kiều gặp Đạm Tiên trong giấc mộng
Thoắt đâu thấy một tiểu kiều,
Có chiều phong vận, có chiều thanh tân.
Sương in mặt, tuyết pha thân,
Sen vàng lãng đãng, như gần như xa.
Vẻ đẹp của Đạm Tiên trong lời kể của Vương Quan
Đạm Tiên nàng ấy xưa là ca nhi.
Nổi danh tài sắc một thì,
Xôn xao ngoài cửa, hiếm gì yến anh.
Phận hồng nhan có mong manh,
Nửa chừng xuân, thoắt gãy cành thiên hương.
Đạm Tiên có thân thể và hơi thở đầy sức sống. Cuộc đời của Đạm Tiền đầy giằng xé nhớ nhung với rất nhiều xúc cảm xác thịt. Tình dục là cái gì đó quá tha thiết, quá sống động, quá đói khát với Đạm Tiên vì tình dục là cách mà Đạm Tiên có nhau, trong nhau, lồng vào nhau, chà sát nhau, tan vào nhau. Nghiệp ca kỹ, lầu xanh, nghiệp làm vợ khắp người ta là nghiệp của Đạm Tiên, mà vận sang cho Kiều.
Lòng đâu sẵn món thương tâm,
Thoắt nghe Kiều đã đầm đầm châu sa:
“Đau đớn thay, phận đàn bà!
Lời rằng bạc mệnh cũng là lời chung.
85. Phũ phàng chi bấy hoá công!
Ngày xanh mòn mỏi, má hồng phôi pha,
Sống làm vợ khắp người ta,
Hại thay, thác xuống làm ma không chồng!
Nào người phượng chạ, loan chung,
90. Nào người tích lục tham hồng là ai?
Đã không kẻ đoái, người hoài,
Sẵn đây ta kiếm một vài nén hương.
Gọi là gặp gỡ giữa đường,
Hoạ là người dưới suối vàng biết cho.
Đoạn thơ này không phải viết về Kiều mà về Kiều lần đầu chồng chập với Đạm Tiên. Khi ở mộ Đạm Tiên, Kiều có nhau với Đạm Tiên, Kiều vận Đạm Tiên vào mình, Kiều khóc lóc, Kiều đau thương. Lúc Kiều chập với Đạm Tiên là Đoạn Trường của Kiều chính thức bắt đầu. Toàn bộ Đoạn trường của Kiều xảy ra là do Kiều chồng chập với Đạm Tiên và từ chồng chập với Đạm Tiên mà chồng chập với tất cả những người khác trong nhóm nghiệp nữ gốc của Kiều.
Bài học cuộc đời của Kiều trong Đoạn trường đạt đỉnh cao khi yêu Từ Hải và khuyên Từ Hải đầu hàng Hồ Tôn Hiến và Từ Hải chết. Người thực sự yêu Từ Hải tha thiết chính là Đạm Tiên, mà lúc đó hiện thân trong Kiều. Người khách viễn xứ đắp mộ cho Đạm Tiên chính là Từ Hải, và trong giây phút Kiều đứng ở mộ Đạm Tiên, định mệnh chắc chắn đã là Kiều cùng Đạm Tiên sẽ gặp và yêu Từ Hải.