THẾ ĐẤT NƯỚC KHÍ LỬA
Thế đất : Thế đất thường được mô tả bằng độ cao (ví dụ độ cao so với mặt nước biển), độc dốc (ví dụ đo bằng độ), độ ẩm hoặc bằng hướng : đất cao ráo, đất trũng, đất sình lầy, đất quy xà (đất có nước bao quanh) … Thế đất cực kỳ quan trọng là cấu trúc, hình hài nên có đất vuông, đất nở hậu … và hướng.
Thế nước : Thế nước thường được mô tả bằng mùa như mùa khô, mùa mưa, mùa mưa bão, mùa lũ, mùa nước cạn, mùa nước nổi … hoặc qua vận động của thuỷ triều như con nước lên, con nước xuống, con nước ròng …hoặc qua vận động của dòng nước như nước xuôi dòng ra biển. Thế nước quan trọng nhất là vận hành nên có câu như “vận nước đang lên”
Thế lửa : Thế lửa được mô tả qua thế của ngọn lửa như lửa bốc, lửa lụi, lửa lan, lửa âm ỉ …hoặc thế của ánh sáng, nhiệt độ của ngọn lửa như rực lửa …
Thế khí : Thế khí thường được mô tả bằng gió (có tính vật lý) hoặc phong (có tính tinh thần) trong các vận hành của nó ví dụ đứng gió, gió lùa, gió mùa, gió bão, hướng gió … hoặc bằng hướng.
THẾ KIM MỘC THUỶ HOẢ THỔ KHÍ
Ngũ hành là ví dụ tiểu biểu của việc sắp xếp các nguyên tố theo thế của chúng với các nguyên tố khác
Thế tương sinh : Thuỷ sinh Mộc, Mộc sinh Hoả, Hoả sinh Thổ, Thổ sinh Kim, Kim sinh Thuỷ
Thế tương khắc : Thuỷ khắc Hoả, Hoả khắc Kim, Kim khắc Mộc, Mộc khắc Thổ, Thổ khắc Thuỷ
BỘ THẾ CỦA CHỦ THỂ SỐNG
Nho giáo đưa ra cực kỳ nhiều bộ thế, nhưng chủ yếu là tâm thế, đặc biệt trong các mối quan hệ từ gia đình đến xã hội.
Tam tòng, tứ đức
– Tam tòng : Tại gia tòng phụ, Xuất giá tòng phu, Phu tử tòng tử
– Tứ đức : Công, Dung, Ngôn, Hạnh
Tam cương, ngũ thường
– Tam cương : Quân – thần, Phụ – tử, Phu – phụ: Vợ – chồng
– Ngũ thường : Nhân, Nghĩa, Lễ, Trí, Tín
Con đường phát triển bản thân là làm chủ các thế từ nhỏ đến lớn, từ thấp đến cao, từ gần đến xa
Tu thân, tề già, trị quốc, bình thiên hạ
