TAY LÀM GÌ KHI THIỀN ?

Lúc đầu tôi để ngửa lòng bàn tay khép hờ lên trên hai đầu gối, rồi lại đặt hai bàn tay chồng lên nhau vào trong lòng đôi chân, nhưng tay đều không thực sự yên ổn với các tư thế này. Tôi quan sát thấy cái tay cứ ngọ nguậy nên quyết định mặc kệ xem nó muốn làm gì vì chính tôi cũng không biết nên để tay ở đâu. Vì thiền lâu cũng rảnh nên tôi tập trung hết vào cảm nhận cái tay tăng động của mình. Trước khi bắt đầu tập thiền, tôi đã phát hiện ra khi đứng ở chùa, đình hay đền, dù ở tư thế buông thõng sang hai bên, tay tôi sẽ tự kiết ấn và ở tư thế chắp trước ngực, tay tôi cũng tự chuyển sang thế kiết ấn, mỗi nơi mỗi lúc tay tôi kiết một loại ấn mà tôi không hiểu, cho nên tôi đã có thói quen để yên cho tay chuyển động và quan sát nó. Rất nhanh sau khi tôi đã ổn định được chân trong tư thế kiết già, cái tay cyar bắt đầu bung xòe, múa nhoay nhoáy, ngón tay phải lướt trên cánh tay trái như lướt trên phím đàn piano. Tôi rất muốn mở mắt ra quan sát cái tay cho rõ, nhưng sợ cái tay biết có mắt nhìn thì nó ngại, nó ngừng múa thì tiếc lắm vì tay tôi chưa bao giờ khéo léo như thế, ngay cả khi kiết ấn thì tay cũng chỉ chuyển động rất chậm.

Các buổi thiền của tôi từ khi cái tay múa trở nên hấp dẫn hẳn. Sau khi đã quen với việc cứ ngồi kiết già thiền là múa, tôi bắt đầu đoán ra là cái tay tôi bấm huyệt. Tôi có thể cho tay trái bấm huyệt tay phải rồi cho tay phải bấm huyệt tay trái. Bạn đầu tay chỉ bấm các huyệt từ khửu trở xuống, sau đó tay bấm các huyệt dọc cả cánh tay từ vai xuống. Tôi thử xem cái tay có bấm huyệt trên người không nhưng tuyệt nhiên nó chỉ bấm huyệt tay.

Sau khi quen với việc cái tay bấm huyệt, tôi mở mắt quan sát cái tay, tôi thấy nó bấm khoảng 9, 10 cái huyệt dọc mặt lòng cánh tay tính từ vai xuống cổ tay, tôi không thể hiểu được làm sao cái tay biết chỗ nào là huyệt mà bấm, mà nó bấm điêu luyện như múa. Một cách bản năng tâm tôi trở thành khán giả quan sát cái tay, dù mở mắt hay nhắm mắt thì tôi đều quan sát được, nhưng cuối cùng tôi thích nhắm mắt quan sát hơn, vì khi nhắm mắt tôi cảm nhận được nhịp điệu của cái tay tốt hơn.

Tôi suy nghĩ làm sao thiền có thể khiến một người không biết huyệt nào với huyệt nào như tôi có thể múa tay trên cả một chuỗi huyệt ảo diệu như tôi đã làm, phải chăng tribf tiền kiếp nào đó tôi đã là một đạo cô có pháp thuật và y thuật thần sầu, trong lúc tập thiền tôi đã kích động năng lực này lên.

Tôi cho rằng biết đâu kiếp này tôi sẽ chữa được bệnh với tài năng kiếp trước này. Tôi thử bấm huyệt theo trí nhớ trong lúc tỉnh táo không thiền, cũng không kiết già, nhưng tay tôi vụng về, nó không biết phải bấm vào đâu, bấm thế nào. Kết quả là tôi chỉ có thể vào thiền để tay mình tự bấm các huyệt cho mình, chứ tôi không thể điều khiển cái tay bấm huyệt ở những vị trí khác trên người mình và tôi càng không có năng lực điều khiển tay tôi bấm huyệt cho người khác.

Tôi mua một cuốn sách châm cứu về với ý định tự học về huyệt đạo nhưng sau khi mở sách ra đọc qua một lượt, tôi chẳng nhớ được cái huyệt nào, càng chẳng thể hình dung được cái huyệt đó nằm đâu trên cơ thể, thế là tôi bỏ cuộc. Tôi biết chắc chắn việc học thuộc các sơ đồ huyệt đạo sẽ không cho tôi bật lên được bản năngnghệ thuật, là cái mà trải nghiệm thiền đã mang đến cho tôi, cho nên tôi dẹp bỏ ý định học đông y.

Sau đó tôi đã thử được người khác bấm huyệt cho mình, nhưng cảm giác khác hoàn toàn với việc tự bấm huyệt lúc thiền. Kết quả là cho đến bây giờ tất cả những kiến thức y học mang tính sách vở tôi theo Tây y, đặc biệt giải phẫu học, và đến với Đông y bằng bản năng cơ thể bật lên trong thiền như trải nghiệm đã xảy đến với tôi.

LÊN ĐỒNG VỚI ĐÔI TAY – ĐỘNG CÔNG

Khi mới tập thiền nên tôi chưa nhìn được huyệt, tôi cũng không nhìn được cơ chế khớp tay vào huyệt, tôi chỉ thấy tay vận hành với một nhịp điệu rất nhanh, mà không biết đến từ đâu. Sau rất nhiều năm thiền, hồi tưởng lại trải nghiệm này, tôi biết thanh âm tôi nhận được là thanh âm xứ sở đi từ đất, truyền lên đôi chân đang ngồi kiết già của tôi, rồi đưa luồng lên đôi tay làm cho tay chuyển động.

Trạng thái vào thiền và để cơ thể tự múa mà tôi có được là một dạng lên đồng. Lên đồng chính là thiền động, một dạng động công đặc biệt, xảy ra do có thể vận hành theo các luồng âm thanh. Nói cách khác lên đồng là một trạng thái quán âm đặc biệt thành một chuỗi tư thế khác nhau nhịp nhàng và liên tục.

Lên đồng không phải là múa may quay cuồng vì được một tinh thần nhập vào, như vong nhập. Lên đồng là trạng thái đồng điệu cả thân thể và tinh thần với một trường âm thanh nền, mà kiết giới của nó thường được bảo vệ bởi các vị thần xứ sở như Mẫu hoặc chúa Cha. Người lên đồng phải nhập vào trường âm thanh nền đó, chứ không được để cho một tinh thần nào đó nhập vào người. Sóng âm của xứ sở hoà vào vận hành khí huyết của người nhập đồng dẫn dắt người này nhảy múa hoặc có những năng lực thân thể xuất thần.

THIỀN ĐỘNG VỚI NHẠC

Sau khi có trải nghiêm múa tay bấm huyệt khi thiền, tôi đã mở các buổi thiền với nhạc, mà học sinh có thể ngồi tĩnh tại hoặc chuyện động là tuỳ cảm nhận và cảm hứng của từng người.

Thiền động là chuyển động tự phát đưa theo luồng thanh âm của bài thiền, chứ không phải là theo một bộ động tác, khi các bài luyện tập khí công hiện nay. Thiền động cũng vẫn là trải nghiệm đôi tay bấm huyệt của tôi : Luồng âm thanh đi vào tay và làm cho tay chuyển động.

Nghệ thuật của sự cảm hứng chính là cái khó nhất và hay nhất làm nên tính chữa lành của động công, mà động tác thì ai cũng dạy được, nhưng cảm hứng là cái không dễ dạy, nên tôi bắt đầu dạy thiền động bằng cách thiền với với nhạc.

Thiền động, đặc biệt là lên đồng là một bản năng nghệ thuật được bộc phát qua cảm âm, nên không thể nào hô hào học sinh rằng hôm nay cô trò ta lên đồng, cô trò ta thiền động.

Phát triển bản năng thân thể qua cảm âm là một đoạn trường lớn của quãng đường dạy học của tôi với rất nhiều bài thiền phát triển qua nhiều giai đoạn thiền với nhạc, nhập thiền quán với nhạc, thiền sóng, thiền nội tâm thế….

ĐẶT TAY – TĨNH KHÍ CÔNG

Dù đã mang về hàng đống sách châm cứu bấm huyệt và khí công, nhưng cuối cùng tôi lại phát triển một môn chữa lành đơn giản hơn về mặt kỹ thuật là đặt tay.

Trong đặt tay, tôi không tác động vào từng huyệt đạo nên tôi không cần phải nhớ bất kỳ huyệt đaọ nào. Trong đặt tay, tôi tác động vào cả một đường kinh lạc và trường sinh khí.

Trong khi trải nghiệm bàn tay bấm huyệt của tôi lại là động công, thì môn đặt tay mà tôi phát triển là tĩnh công, với tay tĩnh và thân tĩnh, chỉ có một thứ vận hành nhanh hơn, mạnh hơn là khí huyết.

Đặt tay cực kỳ đơn giản về tư thế tay và vị trí đặt tay, nhưng lại đòi hỏi cao về tâm thế thiền, tay năng lượng và thở.

Bản chất của đặt tay là một dạng khí công, có đặc trưng tĩnh.

Khí công có bản chất là vận hành khí huyết.

Khí công có hai dạng nội và ngoại, động và tĩnh, mà nội đi cùng tĩnh và ngoại đi cùng động.

– Nội & tĩnh khí công : Đặt tay

– Ngoại & động khí công : Các bài múa võ khí công uyển chuyển phổ biến hiện nay.

Các dạng phát công, phát chưởng trên phim chưởng thực tế không thực sự là bản chất của khí công mà luôn phải khép kín vòng vận hành khí huyết.

ĐẶT CHÂN – ĐỘNG CÔNG & VÀO NHẠC VỚI TƯ THẾ CHÂN

Tĩnh công là khoá học tôi phát triển về tư thế cơ bản : Đi, đứng, nằm, ngồi.

Nhưng tư thế đứng của tĩnh công có thể chuyển thành động công, khi nhịp nhàng đổi chân trụ thành chân đứng và ngược lại.

Tôi phát hiện ra các tư thế của thần Shiva trong các đền tháp Chămpa chính là tư thế múa và nhạc của nó là một giai điệu xứ sở, y như động tác múa tay bấm huyệt của tôi năm xưa. Trong một tư thế chân đặc biệt thường được mô tả trong các bức tượng Shiva, việc đứng đổi chân trụ và chân vận hành sang cho nhau cho phép người tập cảm nhận nhịp thanh âm xứ sở và dùng này đó để dẫn nhịp cho cả đôi chân và cả đôi tay.

Như vậy sau hơn mười năm có trải nghiệm tay múa theo nhạc xứ sở truyền lên tay qua chân, tôi mới khám phá ra cách chủ động bắt được nhịp điệu xứ sở qua tư thế chân.

BÁT CHÁNH ĐẠO

Mỗi đường đạo có những thực hành đặc biệt

– Lên đồng là trạng thái đặc trưng của đạo Mẫu

– Thiền là trạng thái đặc trưng của đạo Phật

– Khí công là trạng thái đặc trưng của đạo Lão

Và cả ba trạng thái này đều có điểm chung với trạng thái mơ

Trạng thái nhập đồng cũng là trạng thái nhập thiền là vào một trường sóng. Trạng thái lên đồng và trạng thái thiền cũng có những điểm giống với trạng thái mơ, mà người ngủ nhập vào trường mơ, chỉ là lên đồng là trạng thái tỉnh thức động, thiền là trạng thái thức tỉnh tĩnh, còn mơ là trạng thái ngủ tĩnh.

Các thực hành đặc biệt kể trên của các đạo liên quan đến Chánh nghiệp của Bát chánh đạo, là nguyên tắc về các hành động chân chính của thân thể. Chánh nghiệp thường được hiểu là cần tránh các hành động gây tổn hại cho bản thân, người khác và các chúng sinh như sát sinh, trộm cắp, tà dâm.

Đặc điểm của các hành động trên là trạng thái đồng điệu giữa thân thể và tinh thần, giữa bản ngã và chân ngã, giữa cái tôi và môi trường sống.

Các trạng thái thực hành đạo đặc biệt kể trên cho chúng ta một cách nhìn khác về Chánh nghiệp, là những hành động mà chúng ta có thể đặt cả thân thể và tâm hồn, lý trí, ý chí, tình cảm của mình vào đó. Nếu theo tiêu chí này, chỉ các hành động kể trên có thể là chánh nghiệp, còn các hành động bình thường hàng ngày của chúng ta hầu hết là không có nhiều cảm xúc, ý chí, lý trí, thậm chí nhiều hành đông còn không có đối tượng và mục đích địch thực. Tuy nhiên, đây là các thực hành có tính chất “dẫn đạo” nên không dễ thực hiện. Lên đồng, thiền và khí công hiện nay đều chỉ tồn tại thật sự ở dạng mật thừa, còn các trạng thái phổ biến trong số đông hầu hết đều sai với bản chất gốc của các trạng thái này.