CÁC NHÓM SAO
Bộ sao của Tử Vi chia làm 2 nhóm
1. Nhóm chính tinh
2. Nhóm phụ tinh
Nhóm chính tinh gồm 14 sao chia làm 4 nhóm
– Tử Vi :
– Trung Thiên (2) : Thái Dương, Thái Âm
– Bắc Đẩu (5 sao) : Tham Lang (Bắc Đẩu 1), Cự Môn (Bắc Đẩu 2), Liêm Trinh (Bắc Đẩu 5), Vũ Khúc (Bắc Đẩu 6), Phá Quân (Bắc Đẩu 7)
– Nam Đẩu (6 sao) : Thiên Phủ (Nam Đẩu 1), Thiên Lương (Nam Đẩu 2), Thiên Cơ (Nam Đẩu 3), Thiên Đồng (Nam Đẩu 4), Thiên Tướng (Nam Đẩu 5), Thất Sát (Nam Đẩu 6)
Trong đó
– Tử Vi coi như sao Đế Tinh của môn Tử Vi, giữ phương gốc của Tử Vi chính là phương Trái đất, đồng thời giữ Muôn phương. Bản đồ Tử Vi sử dụng hệ Trái đất và xung chiếu tất cả các ngôi sao về Trái đất và từ Trái đất.
– Bắc Đẩu giữ phương Bắc, quản về Tử,
– Nam Đẩu giữ phương Nam, quản về Sinh
– Thái Dương : Chính Ngọ giữ phương Bắc hướng thẳng xuống phương Nam, lúc khác giữ phương Đông Tây
– Thái Âm : Đại diện cho Trái đất
Đây là cách xếp theo hình tướng, cách xếp theo âm vận, lại hơi khác
– Bộ Tử Vi (6) : Tử Vi, Thiên Cơ, Thái Dương, Vũ Khúc, Thiên Đồng, Liêm Trinh.
– Bộ Thiên Phủ : Thiên Phủ, Tham Lang, Thiên Lương, Thiên Đồng, Thiên Tướng, Thất Sát, Phá Quân, Thái Âm
SAO BẮC ĐẨU (北斗)
– Bắc Đẩu Tiểu Hùng hoặc Bánh lái nhỏ (Ursa Minor). Sao Bắc Đẩu (Polaris) là ngôi sao sáng nhất thuộc chòm sao Tiểu Hùng (Ursa Minor), nổi tiếng với vị trí nằm gần sát cực Bắc của Trái Đất. Vì cố định ở hướng Bắc, nó được xem là “la bàn tự nhiên” giúp định hướng vô cùng chính xác cho người đi biển và lữ hành.
– Bắc Đẩu Đại Hùng hoặc Bánh lái lớn (Ursa Major), còn gọi Thất Tinh Bắc Đẩu hoặc Bắc Đẩu Bội Tinh : vì 7 ngôi sao sáng nhất của nó xếp thành hình cái gàu múc nước (cái đẩu/cái xoong).
– – – 天枢 Thiên Xu (貪狼 Tham Lang) Bắc Đẩu 1
– – – 天璇 Thiên Tuyền (巨門)Cự Môn) Bắc Đẩu 2
– – – 天玑 Thiên Cơ/Ky (祿存 Lộc Tồn) Bắc Đẩu 3
– – – 天权 Thiên Quyền (文曲 Văn Khúc) Bắc Đẩu 4
– – – 玉衡 Ngọc Hành (廉貞 Liêm Trinh) Bắc Đẩu 5
– – – 開陽 Khai Dương (武曲Vũ Khúc) Bắc Đẩu 6
– – – 摇光 Dao Quang (破軍 Phá Quân) Bắc Đẩu 7
Sao Bắc Đẩu nằm thẳng hàng với trục quay của Trái Đất. Do đó, khi Trái Đất tự quay quanh trục, các vì sao khác đều di chuyển theo quỹ đạo tròn còn Sao Bắc Đẩu gần như đứng yên một chỗ trên bầu trời hướng Bắc. Nếu bạn đứng ở Bắc Bán Cầu và nhìn thẳng về phía ngôi sao này, chính là hướng Bắc.
Nhóm sao Bắc Đẩu Bội Tinh được dùng làm chuẩn để tìm ra sao Bắc Đẩu (Polaris) trên bầu trời : Kéo một đường thẳng tưởng tượng đi qua 2 ngôi sao ở phần “thành gàu” (Merak và Dubhe). Kéo dài đoạn thẳng này gấp khoảng 5 lần khoảng cách giữa 2 ngôi sao đó sẽ dẫn đến sao Bắc Đẩu.
7 vị Bắc Đẩu tinh quân (北斗星君) tương ứng với 7 ngôi sao chòm Bắc Đẩu, bao gồm:
– Bắc đẩu đệ nhất Dương Minh Tham Lang tinh quân.
– Bắc đẩu đệ nhị Âm Tinh Cự Môn tinh quân.
– Bắc đẩu đệ tam Chân Nhân Lộc Tồn tinh quân.
– Bắc đẩu đệ tứ Huyền Minh Văn Khúc tinh quân.
– Bắc đẩu đệ ngũ Đan Nguyên Liêm Trinh tinh quân.
– Bắc đẩu đệ lục Bắc Cực Vũ Khúc tinh quân.
– Bắc đẩu đệ thất Thiên Quan Phá Quân tinh quân.
Trong 7 ngôi sao trong chòm sao Bắc Đầu
– 5 ngôi sao là chính tinh trên bản đồ Tử Vi
– 2 ngôi sao là phụ tinh trên bản đồ Tử Vi : Lộc Tồn (Bắc Đẩu 3), Văn Khúc (Bắc Đẩu 4)
SAO NAM ĐẨU (南斗)
Sao Nam Đẩu còn gọi là Nam Đẩu tinh hoặc tên tiếng Trung Quốc đầy đủ Nam Đẩu lục tinh (南斗六星) là một mảng sao gồm sáu ngôi sao trên bầu trời Nam bán cầu.
– Thiên Phủ (Nam Đẩu 1)
– Thiên Lương (Nam Đẩu 2)
– Thiên Cơ (Nam Đẩu 3)
– Thiên Đồng (Nam Đẩu 4)
– Thiên Tướng (Nam Đẩu 5)
– Thất Sát (Nam Đẩu 6)
Nam Đẩu tinh quân
6 vị Nam Đẩu tinh quân (南斗星君), (còn gọi là Nam Tào, nhưng đừng nhầm lẫn với sao Nam Tào) tương ứng với 6 ngôi sao chòm Nam Đẩu, bao gồm:
– Đệ nhất Thiên Phủ cung: Ty Mệnh tinh quân
– Đệ nhị Thiên Lương cung: Ty Lộc tinh quân
– Đệ tam Thiên Cơ cung: Duyên Thọ tinh quân
– Đệ tứ Thiên Đồng cung: Ích Toán tinh quân
– Đệ ngũ Thiên Tướng cung: Độ Ách tinh quân
– Đệ lục Thất Sát cung: Thượng Sinh tinh quân
Cả 6 ngôi sao của Nam Đẩu đều là chính tinh trong bộ Tử Vi
Trong chòm sao Nam Đẩu và chòm sao Bắc Đẩu đều có sao Thiên Cơ. Sao Thiên Cơ Bắc Đẩu 3 còn được gọi là sao Lộc Tồn, cũng là một phụ tinh trong bộ sao của Tử Vi.
BẮC ĐẨU & NAM ĐẨU TRONG CA DAO
Một nắm giẻ rách, không lau sạch được sơn hà
Một cái cựa gà, không kéo được tòa Bắc Đẩu
—o—
Bắc thần đã mọc xê xê,
Chị em thức dậy lo nghề nông tang
Sao Bắc Đầu nổi tiếng vì liên hệ với nghề đi biển, do nó có khả năng định hướng phương Bắc. Ca dao nói về sao Bắc Đầu định hướng nghề nông tang trong đó tang là nghề trồng dâu nuôi tằm. “Bắc thần đã mọc xê xê” vào sáng sớm, giờ ngủ dạy đi làm đồng.
—o—
Nhác trông sao Đẩu về Đông
Chị em ra sức cho xong ruộng cày
Lấm lem tay cắm chân giày
Nay trồng cây ngọc cũng ngày hữu thu
Khuyên người đừng có ngao du
Một năm no ấm vẫn trù từ đây
Bài ca dao này cũng nói về việc sử dụng Bắc Đẩu để xác định thời gian cho nghề làm nông. “Nhác trông sao Đẩu về Đông” là thời gian cấy xong ruộng cày.
—o—
Nón em mua ở chợ Giang
Hôm nay đi chợ gặp chàng cùng vui
Nón em che gió che trời
Che sao Bắc Đẩu, che người tri âm
Bài ca dao nói về liên hệ giữa sao Bắc Đẩu, chợ Giang. Chợ Giang đại diện cho người con gái, sao Bắc Đầu đại diện cho người con trai. Cái nón che được sao Bắc Đầu đại diện cho Thiên Phủ, ngôi sao của chòm Nam Đẩu, được coi là đối xứng với Bắc Đẩu.
—o—
Cái sao Đẩu đổi về bên Bắc
Sông Giang Hà biết đâu đục, đâu trong
Đôi ta hẹn nhau tình vợ nghĩa chồng
Anh ra về để em ở lại,
Không khác nào con cá nó ẩn rong chờ mồi.
Bài ca dao nói về liên hệ giữa sao Bắc Đẩu, sông Giang Hà.
—o—
Trường đồ tri mã lực,
Sự cửu kiến nhân tâm.
Sen trong đầm lá xanh bông trắng,
Sen ngoài đầm bông trắng lá xanh.
Chim khôn lót ổ lựa nhành,
Gái khôn tìm chỗ trai lành kết duyên.
Vô dược khả y khanh tướng bệnh,
Hữu tiền nan mãi tử tôn hiền.
Bạc muôn khó chuộng bạn hiền sánh đôi.
Ở trên trời có ngôi sao Bắc Đẩu,
Ở dưới hạ giới có con sông Giang hà,
Sông Giang hà chảy ra biển rộng
Bắc đẩu tinh quay ngõng chầu trời,
Tôi thương mình lắm mình ơi,
Biết sao kể nỗi khúc nhôi ớ mình!
—o—
Đêm qua ra đứng bờ ao,
Trông cá cá lặn; trông sao sao mờ.
Buồn trông con nhện chăng tơ,
Nhện ơi, nhện hỡi, nhện chờ mối ai?
Buồn trông chênh chếch sao Mai,
Sao ơi, sao hỡi, nhớ ai sao mờ?
Đêm đêm tưởng giải Ngân Hà,
Chuôi sao Tinh Đẩu đã ba năm tròn.
Đá mòn nhưng dạ chẳng mòn,
Tào Khê nước chảy hãy còn trơ trơ.
CA DAO VỀ TRUNG THIÊN
Em là con gái nạ dòng
Cơm cha áo mẹ dốc lòng đi chơi
Chơi cho sấm động mưa rơi
Chơi cho gương vỡ làm đôi lại liền
Chơi cho nguyệt náo trung thiên
Chơi cho lá rụng về đền vua Ngô
Chơi cho nước Tấn sang Hồ
Cho Tần sang Sở, cho Ngô sang Lào
Chơi cho bể lọt vào ao
Chơi cho trái núi lọt vào trôn kim
Chơi cho bong bóng thì chìm
Đá hoa thì nổi, gỗ lim lập lờ.
—o—
Mồng một cho tới mồng năm
Giăng còn thơ ấu, tối tăm biết gì
Mồng sáu, mồng bảy trở đi
Đến ngày mồng tám giăng thì lên cao
Mồng chín giăng ánh vườn đào
Mồng mười giăng mọc đã cao hơn đầu
Mười một sáng cả vườn dâu
Mười hai giăng ở địa cầu trung thiên
Mười ba giăng gió giữ duyên
Đến ngày mười bốn giăng lên giữa trời
Gặp giăng em hỏi em chơi
Liệu giăng sáng cả trần đời được chăng?
Đến rằm giăng đã lên cao
Tới ngày mười sáu giăng treo tỏ tường
Mười bảy giăng sẩy chiếu giường
Mười tám dọn dẹp cương thường anh đi
Mười chín em định em ngồi
Hai mươi giấc tết, em thì ra trông
Kể từ hăm mốt nửa đêm
Giăng già thì cũng có phen bạc đầu
Cuối tháng giăng xuống biển sâu
Ba mươi mồng một ai cầu được giăng
CA DAO VỀ VỊ THẦN NAM TÀO – BẮC ĐẨU
Nam Tào và Bắc Đẩu là hai vị cận thần đắc lực nhất luôn túc trực bên cạnh Ngọc Hoàng Thượng Đế. Trong tín ngưỡng, Nam Tào chưởng quản sổ Sinh, còn Bắc Đẩu chưởng quản sổ Tử. Tại Việt Nam, hai vị thần này còn được thờ tự tại Cụm đền Nam Tào Bắc Đẩu Kiếp Bạc (Hải Dương).
Nam Sinh, Bắc Tử
Nam Văn, Bắc Võ
—o—
Bút Nam Tào
Dao thầy thuốc
Bút Nam Tào cũng như dao thày thuốc đều có thể dùng để cứu chúng sinh, liên hệ đến sinh tử của chúng sinh
—o—
Làm chay đốt bảy đống rơm
Khói lên nghi ngút chẳng thơm chút nào
Ngọc Hoàng phán hỏi Nam Tào
Ở dưới dương thế đứa nào đốt rơm?
—o—
Khăn anh nàng lấy vá vai
Bây giờ nàng đã nghe ai dỗ dành?
Chẳng nên, tháo chỉ lấy mụn trả anh
Để anh đem bán lấy hai trăm vàng
Một trăm anh đưa cho nàng
Còn một trăm nữa để quàng cây đa
Chứ em không nhớ lời thề nguyện với ta
Sông có Nhị Hà, núi có Tản Viên
Bây giờ nàng ở thế sao nên?
Tôi khấn Nam Tào, Bắc Đẩu biên tên rành rành
Đã yêu anh, thời quyết với anh
Nhà tre, rui nứa , lợp tranh vững vàng
Chớ tham nhà gỗ bức bàn
Gỗ lim chẳng có, làm xoàng gỗ vông
Chỉ nhọc mình thôi lại luống công
Ðến khi gỗ mục, lại nằm nhà tre
Còn duyên anh bảo chẳng nghe!
CA DAO VỀ TỬ VI
Xem cung nô bộc số này
Ăn xong rồi lại bỏ thầy mà đi
Đối chiếu bộ sao chính tinh của Tử Vi với Chiêm Tinh
– Sao Tử Vi là ngôi sao trụ tâm Trái đất và trục từ Bắc Nam của Trái đất
– – – Chiêm Tinh : Chiêm Tinh là ngôi sao liên hệ với cả Bầu trời, hay là toàn bộ vòng Hoàng Đạo
– Thái dương đại diện cho hệ Mặt trời hay Thái dương hệ (các sao của Thái dương hệ ẩn trong các phụ tinh của Tử Vi)
– – – Trái đất và Mặt trời, tạo thành trục quay quét vòng Hoàng Đạo, nghĩa là khi Trái đất quay quanh chính nó, rồi quay quanh Mặt trời, thì nó cũng quét một vòng Hoàng Đạo. Các sao của Thái dương hệ trở thành Chủ tinh của các chòm sao mà Trái đất quét qua trong vòng quay của nó.
– Bắc Đẩu đại diện cho các ngôi sao ở trạng thái hạt (thường là rất sáng và các chòm sao có tính định hình cao), đối với ngũ hành chủ tinh trong Chiêm tinh là sao Kim, Mộc, Thuỷ, Hoả, Thổ
– – – Tham Lang (Bắc Đẩu 1) : Mộc
– – – Cự Môn (Bắc Đẩu 2) : Thổ
– – – Liêm Trinh (Bắc Đẩu 5) : Thuỷ
– – – Vũ Khúc (Bắc Đẩu 6) : Kim
– – – Phá Quân (Bắc Đẩu 7) : Hoả
hoặc
– – – Thiên Cơ : Thổ
– – – Thái Dương : Hoả
– – – Vũ Khúc : Thuỷ
– – – Thiên Đồng : Mộc
– – – Liêm Trinh : Kim
