![]()
Nếu hỏi AI là bạn muốn nghe giảng Pháp, AI sẽ trả lời rằng “bạn có thể đến chùa hoặc nghe giảng pháp online”. AI tự động hiểu Pháp theo nghĩa Phật Pháp.
Bạn cũng có đọc kinh, mà viết về Pháp. Có kinh do học trò đức Phật viết lại các bài giảng Pháp của đức Phật. Có kinh do những người đắc đạo đời sau viết.
Thời đức Phật còn tại thế, sau khi đắc đạo tại gốc cây bồ đề, ngài đã đi tìm 5 anh em Kiều Trần Như để giảng Pháp. Đó là sự kiện đánh dấu bánh xe Chánh pháp bắt đầu vận hành, mở ra con đường giác ngộ và khai sinh Tăng đoàn đầu tiên.
Ngày 15 tháng 6 âm lịch từ đó được gọi là ngày Đức Phật chuyển Pháp luân. Tam Bảo – Phật Pháp Tăng bắt đầu hình thành từ ngày bánh xe Pháp quay và Tăng đoàn được thành lập nhờ bài giảng Pháp đầu tiên này.
Tứ diệu đế và Bát chánh đạo là bài giảng của đức Phật cho năm anh em Kiều Trần Như. Thái tử Tất Đạt Đa xuất gia đi tu để tìm con đường giải thoát khỏi khổ đau và vòng sinh tử luân hồi cho bản thân và chúng sinh. Sau khi đắc đạo, đức Phật tổng kết về con đường giải thoát khỏi khổ đau là Tứ diệu đế, và con đường giải thoát khỏi sinh tử luân hồi là Bát chánh đạo. Đạo Phật do đó còn được gọi là đạo xuất thế, đạo giải thoát.
Người đầu tiên giảng Pháp là đức Phật. Sau khi đắc đạo thành Phật, ngài mới bắt đầu giảng Pháp.
Năm anh em Kiều Trần Như là những người đầu tiên tiếp nhận Pháp từ đức Phật, trong vòng quay đầu tiên của bánh xe Pháp cách đây hơn 2500 không phải hạng tầm thường. Họ là những bậc cao niên rời bỏ gia đình để đi theo con đường tu đạo, con đường hành thiền. Họ chính là các bạn đồng tu trước kia với đức Phật. Trước khi bỏ đi tu, họ cũng đã học đạo với các bậc thầy của xã hội thời đó và đắc ngộ ở một số cấp độ nào đó rồi. Thế mà họ phải đợi đến lúc đức Phật giảng Pháp mới ngộ được, thậm chí có người sau đó phải thực hành thêm, nghe giảng thêm, thì mới ngộ được.
Việc giảng, nghe giảng và ngộ pháp, ví dụ Bát chánh đạo hoàn toàn không dễ dàng. Tìm đâu ra một người giảng pháp đắc đạo như đức Phật ? Tìm đâu ra những người nghe pháp thực lòng về chân lý, có tu thiền hay khát vọng giải thoát ?
Việc nghe giải pháp và nghe giảng pháp thời nay đã được phổ biến cho số đông. Pháp hiện nay được dạy và học phổ biến và dễ dàng chả khác gì thơ văn hay toán lý. Làm sao một chuyện khó khăn nhường ấy có thể xảy ra được ?
Đạo Phật đã trải qua quá trình phát triển khoảng 2500 năm kể từ ngày đức Phật giảng Bát Chánh Đạo.
Pháp không thay đổi, nhưng con người thời nay đã đổi thay so với con người ngày xưa. Những vị giảng pháp hiện nay không cần đắc đạo, thành Phật, mà chỉ đắc pháp là có thể giảng pháp, như các đệ tử của đức Phật ngày xưa đi truyền pháp khắp nơi. Người giảng pháp nhiều chỉ cần nghe pháp hay đọc nhiều kinh là giảng lại được. Người nghe pháp chẳng quan tâm lắm đến tu hay đạo. Ngày xưa đức Phật biết rõ trong năm anh em Kiều Trần Như, vị nào ngộ pháp vào thời điểm nào. Vì pháp là cái chẳng ai thấy được, ngộ pháp, hiểu pháp, hành pháp là cái càng chẳng ai đo lường được, cho nen, người giảng pháp cứ giảng, người nghe pháp cứ nghe, đến người giảng pháp còn chẳng ngộ nói chi đến người nghe.
Pháp không thay đổi, nhưng thời thế bay giờ đã đổi thay so với cách đây 2500 năm. Thậm mà chúng ta đang sống đã được đức Phật tiên đoán là Mạt Pháp, so với thời của Đức Phật là Chuyển pháp. Người giảng và người nghe pháp ngày nay hầu hết ở trạng thái mạt, nghĩa là chưa xong bài học làm một người trọn vẹn chứ đừng nói đến làm người ngộ pháo và hành pháp. Cách bát chánh đạo được giảng dậy hiện nay cũng chỉ là mạt vụn so với chân lý gốc. Tại sao chúng sinh vẫn nhao nhao giảng pháp và đi nghe pháp ? Lý do cũng lại chính vì Mạt Pháp. Pháp bị bẻ vụn ra thì không còn là Pháp nhưng mà chính vì thế mà người nào nỗ lực giảng pháp cũng cảm giác giảng được ít nhiều và ai nghe giảng cũng có cảm giác hiểu được ít nhiều, làm được ít nhiều. Còn Pháp thì mãi mãi vẫn xa vời.
