Ở Tây Nam Bộ có bộ bảy sông bảy núi nổi tiếng là
– Bảy Núi (Thất Sơn) ở An Giang
– Sông Ngã Bảy ở Cần Thơ.
Ở Đông Nam Bộ cũng bộ bảy sông bảy núi nổi tiếng là
– Sông Ngã Bảy (Thất Kỳ Giang) đổ ra vịnh Gành Rái
– Cụm 7 núi của Vũng Tàu (Thất Kỳ Sơn) nằm ngay bên bờ vịnh Gành Rái (về phía Vũng Tàu)
Hai bộ bảy sông bảy núi này ghép âm dương với nhau được
– Thất Sơn An Giang (núi Sam là núi ẩn trong bộ này)
– Sông Ngã Bảy của vịnh Gành Rái (sông Xoài Rạp là sông ẩn trong bộ này)
Ca dao có nhiều bài về Thất Sơn, Bảy Núi mà chính là cụm núi thiêng nổi tiếng của An Giang.
Ca dao có mấy bài về sông Ngã Bảy mà có khả năng rất cao là sông Ngã Bảy vịnh Gành Rái
—o—
TÂY NAM BỘ – THẤT SƠN BẢY NÚI
Thất Sơn bảy núi nằm kề,
Khi đi thì trắng, khi về thì đen.
Thất Sơn Còn có tên là Bảy Núi, chỉ hệ thống 37 ngọn núi mọc giữa đồng bằng Tây Nam Bộ, nằm trong địa phận hai huyện Tịnh Biên và Tri Tôn, tỉnh An Giang. Bảy ngọn núi tiêu biểu được dùng để gọi tên cả dãy Thất Sơn bao gồm:
– Núi Cấm (Thiên Cấm Sơn) : Cao nhất 705m, được ví như “nóc nhà” miền Tây với đỉnh Bồ Hong nổi tiếng.
– Núi Dài Năm Giếng (Ngọa Long Sơn) : Ngọn núi dài nhất trong vùng.
– Núi Cô Tô (Phụng Hoàng Sơn) : Núi cao, hùng vĩ, cảnh quan đẹp.
– Núi Tượng (Liên Hoa Sơn): Nơi có nhiều hang động và di tích lịch sử.
– Núi Ông Két (Anh Vũ Sơn): Nổi tiếng với mỏm đá hình đầu chim két
– Núi Nước (Thủy Đài Sơn): Núi thấp nhỏ, cảnh quan sông nước.
Núi Dài 5 Giếng (Ngũ Hồ Sơn): Nổi tiếng với các vũng nước tự
– NÚI CẤM
Tu Phật Phú Yên,
Tu Tiên Núi Cấm
Núi Cấm nói riêng và Bảy Núi nói riêng được coi là nơi hội tụ tinh hoa đất trời, tâm linh huyền bí, là nơi tu tập của nhiều đạo sĩ, tôn giáo (đặc biệt là Bửu Sơn Kỳ Hương).
– NÚI KÉT
Thương em Bảy Núi cũng trèo
Ghét em núi Két vượt đèo cũng không
Nhà Bàng Địa danh nay là một thị trấn thuộc huyện Tịnh Biên, tỉnh An Giang, nằm dưới chân núi Két (Anh Vũ sơn) và núi Kỳ Lân, cách thị xã Châu Đốc 17km. Theo Sơn Nam, tên Nhà Bàn có từ thời Pháp thuộc và được Nguyễn Liên Phong minh chứng thêm trong bài diễn ca được đăng trong Nam kỳ phong tục nhân vật diễn ca, in năm 1909. Nhưng theo các nhà nghiên cứu hiện đại, từ Nhà Bàng là đúng hơn vì nó bắt nguồn từ tên cây cỏ bàng, mọc nhiều tại đây trong thời khai hoang, lập ấp.
Đường Nhà Bàng nó trơn như mỡ
Đường ngoài chợ lạnh tợ thâm sương
Giăng tay se sợi chỉ hường
Kết duyên chồng vợ kiếm đường ra vô
– BẢY NÚI & TÀ LƠN
Anh đi lên Bảy Núi
Anh chạy thẳng núi Tà Lơn
Căn nợ keo sơn, thấu đến ông Trời
Ngó lên trời thấy trời cao
Ngó xuống đất thấy đất thấp
Anh đến tam cấp
Lập cửu trùng đài
Thời hư trời khiến, anh lập hoài cũng phải nên.
Tà Lơn Tên người dân Tây Nam Bộ gọi núi Bokor, nay là công viên quốc gia Bokor, Vườn quốc gia Preah Monivong), thuộc tỉnh Kampot của vương quốc Campuchia. Nằm ở độ cao 1.080m so với mực nước biển, cao nguyên Bokor có diện tích 1580 km2, là nơi sinh sống của nhiều loại động thực vật quý hiếm. Núi Bokor có nhiều hang động thâm u, kỳ bí đã dựng nên nhiều truyền thuyết về những hảo hán, giang hồ lặn lội từ Việt Nam sang để luyện bùa chú, học võ. Đây là một trong những điểm du lịch hấp dẫn nhất tại Kampot, Campuchia. Bokor theo tiếng Khmer nghĩa là cái gù của con bò, xuất phát từ hình dáng của núi.
– BẢY NÚI & SÔNG MÊ KÔNG
Thất Sơn ai đắp mà cao,
Sông Tiền, sông Hậu ai đào mà sâu.
– THẤT SƠN & NGŨ HÀNH SƠN
Năm non ở tại núi Đà
Bảy núi Châu Đốc gọi là Thất Sơn
– BẢY NÚI & VÙNG ĐẤT NAM BỘ, CAMPUCHIA
Con cá lí ngư sầu tư biếng lội
Em xa anh rồi anh trông đợi biếng ăn
Mang bộ xương cách trí, anh leo lên tháp mười từng
Trông vượt Bảy Núi, trông tuốt Nam Vang, trông quàng Châu Đốc, trông dọc Long Xuyên, trông lên Cao Lãnh, trông thẳng cánh cò bay lên Sài Gòn
Ối thôi thôi em ơi, con mắt anh mòn
Em mải mê xứ lạ, anh đâu còn thấy em!
Ở đâu sáu tỉnh anh ơi
Sông nào chín cửa, nước chảy xuôi một nguồn
Sông nào có nước trong luôn
Núi nào có tiếng cả muôn dặm ngoài
Con gì có cánh không bay
Con gì không cẳng, chạy ngay trăm rừng
Con gì giống chó có sừng
Anh mà đáp được, em cùng theo anh
– Nam Kỳ sáu tỉnh em ơi
Sông Cửu Long chín cửa, nước chảy xuôi một nguồn
Sông Đồng Nai nước sạch trong luôn
Núi Thất Sơn danh tiếng cả muôn dặm ngoài
Con gà có cánh không bay
Con rắn không cẳng, chạy ngay trăm rừng
Con dê giống chó có sừng
Anh đà đáp được, em cùng theo anh
– DANH NHÂN CỦA THẤT SƠN
Cử Đa là tiên,
Đoàn Minh Huyên là Phật,
Huỳnh Phú Sổ là Thánh
Nguyễn Trung Trực là Thần.
Bốn nhân vật Thần Tiên Thánh Phật nổi tiếng tại vùng Thất Sơn Bảy Núi là
– Nguyễn Thành Đa, Cử Đa, đạo hiệu là Ngọc Thanh được cho là tu tiên đắc đạo
– Đoàn Minh Huyên (1807-1856) Phật Thày Tây An, người sáng lập ra giáo phái Bửu Sơn Kỳ Hương
– Huỳnh Phú Sổ, giáo chủ đạo Hòa Hảo
– Nguyễn Trung Trực (1838 – 1868) anh hùng chống thực dân Pháp
Liên quan đến Phật Thày Tây An
– Có các vị được coi là truyền nhân kiếp sau của Phật Thày
– – – Phật Trùm
– – – Đức Bổn Sư Ngô Lợi, người sáng lập đạo Tứ Ân Hiếu Nghĩa
– – – Sư Vãi Bán Khoai
– Có 12 đại đệ tử
– – – Quản Cơ Trần Văn Thành (hay Đức Cố Quản), đứng đầu dòng Võ
– – – Đạo Thới (Nguyễn Văn Thới), đứng đầu dòng Văn
– – – Đạo Xuyến (Nguyễn Văn Xuyến)
– – – Đạo Ngoạn (Đặng Văn Ngoạn)
– – – Đạo Lập (Phạm Thái Chung hoặc Lý Chánh Trung)
– – – Đạo Lãnh
– – – Đạo Thơm (Nguyễn Văn Thơm)
– – – Đạo Kỉnh (Huỳnh Văn Kỉnh)
– – – Đạo Kiểm
– – – Ông Đình Tây (Bùi Văn Tây)
– – – Ông Hương bộ Nguyễn Văn Tặng
– – – Ông Cả Đặng Văn Được
Đối xứng với Thánh Huỳnh Phú Sổ bên đạo Hoà Hảo là các vị bên Đạo Cao Đài, đặc biệt là hai vị
– Ngô Văn Chiêu, khai sáng đạo Cao Đài, dòng nội môn Minh Chiêu
– Phạm Công Tắc khai sáng đạo Cao Đài, dòng ngoại môn
Trong đó Ngô Văn Chiêu liên quan đến mạch núi Tà Lơn – Thất Sơn, còn Phạm Công Tắc liên quan đến mạch sông Mê Kông – Thất Sơn
—o—
TÂY NAM BỘ – SÔNG NGÃ BẢY
Sông Ngã Bảy là địa danh nay là một thị xã thuộc tỉnh Hậu Giang, là nơi gặp nhau của bảy dòng kênh là
– Xẻo Môn,
– Xẻo Đông,
– Bún Tàu,
– Lái Hiếu,
– Cái Côn (nối với sông Hậu)
– Mang Cá
– Kênh Xáng (chạy ra Cà Mau).
Trước đây ở đây có chợ nổi Ngã Bảy (cũng gọi là chợ Phụng Hiệp), một khu chợ trên sông nổi tiếng của vùng Tây Nam Bộ, là đầu mối buôn bán giao thương rất sầm uất.
Từ ngã Bảy có đường nối thẳng ra sông Hậu. Từ Ngã Bảy này có thể đi đường sông về tất cả các con sông của miền Tây của Tây Nam Bộ như sông Mỹ Thạnh, sông Gành Hào, sông Bảy Hạp, sông Cửa Lớn, sông ông Đốc, sông Cái Lớn, sông Cái Bé, sông Rạch Giá …
Từ Ngã Bảy này có thể đi đường sông về tất cả các trung tâm lớn miền Tây của Tây Nam Bộ (bờ Tây sông Hậu) như Cần Thơ, Bạc Liêu, Rạch Giá, Cà Mau.
Ca dao có nhiều bài về Kênh/Kinh Xáng với nghĩa là các con kênh được đào bằng máy móc cơ giới
Kinh xáng chảy qua Cái Tre
Giặc vô tới đó, chạy re từng bầy.
Ruộng đồng kinh xáng quê ta
Dân tôi thích một bài ca Tháp Mười
Tháp Mười này Tháp Mười ơi
Đẹp trời đẹp nước, đẹp đời tự do
Kinh Xáng mới đào, tàu đương chạy
Anh thương em thì thương đại
Đừng ngại, bớ điệu chung tình
Kinh Xáng mới đào, tàu Tây mới chạy
Thương em thương đại, đừng ngại gần xa
Ca dao cũng có mấy bài về “xáng” là cái máy xúc đất để đào kênh
Chừng nào chiếc xáng nọ bung vành
Tàu Tây liệt máy, em mới đành bỏ anh
Ăn như xáng xúc
Làm như lục bình trôi
—o—
ĐÔNG NAM BỘ – SÔNG NGÃ BẢY
Ca dao nói về sông Ngã Bảy
Gặp em Ngã Bảy hò ơ
Dòng sông bảy ngả tìm em ngả nào?
hoặc
Sông Ngã Bảy chảy về bảy ngả
Thuyền đến đây về ngả nào đây
Buồm không theo kịp chim bay
Xa nhau biết hẹn ngày nào gặp nhau.
Sông Ngã Bảy là một con sông ngắn tại huyện Cần Giờ, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam. Đây đúng ra là hạ lưu khúc cuối cùng của sông Lòng Tàu trước khi đổ vào Vịnh Gành Rái. Sông có chiều dài khoảng 15 km, lòng sông rộng, được bắt nguồn từ đoạn hợp lưu sông Lòng Tàu và sông Dừa từ hướng đông bắc đổ tới. Tại đây sông chảy thêm một đoạn khoảng 2 km nữa thì tiếp tục nhận nước từ sông Đồng Tranh từ hướng bắc đổ vào. Chảy thêm khoảng 4 km nữa thì sông đổi hướng nam đổ ra Biển Đông tại vịnh Gành Rái. Trên đường ra chảy ra Biển Đông, ngoài các sông lớn như sông Lòng Tàu, sông Đồng Tranh, sông Dừa, sông còn nhận thêm nước từ các con sông nhỏ khác từ hai bên đổ vào nên có tên gọi là sông Ngã Bảy (tức có bảy nhánh sông đổ vào).
Sông Ngã Bảy là cửa ra của sông Đồng Nai hướng Vũng Tàu
– Sông Đồng Nai chảy từ trên núi của cao nguyên Lâm Đồng (sông Đa Nhim)
– Qua hồ Tà Đùng nằm giữa Đà Lạt và Đak Nông
– Gặp sông Bé ở ngã ba Cát Tiên
– Gặp sông Sài Gòn ở Cát Lái
– Tách ra làm hai nhánh đi ra biển là Xoài Rạp và Lòng Tàu
– – – Xoài Rạp gặp sông Vàm Cỏ
– – – Lòng Tàu gặp sáu con sông khác để đổ ra vịnh Gành Rái tạo thành sông ngã Bảy
Bảy sông hợp vào sông Ngã Bảy tính xuôi dòng từ Xoài Rạp ra biển là
– Sông Lòng Tàu
– Sông Dừa (phía Vũng Tàu)
– Sông Thị Vải (phía Vũng Tàu)
– Sông Dinh (phía Vũng Tàu)
– Sông Đồng Tranh (phía Xoài Rạp)
– Sông Đồng Đình (phía Xoài Rạp)
– Sông Bà Yến (phía Xoài Rạp)
Trên sông Ngã Bảy này xảy ra trận thủy chiến Thất Kỳ Giang vào giữa quân Tây Sơn và quân Chúa Nguyễn.
Tháng ba năm Nhâm Dần (1782), hai thủ lĩnh của quân Tây Sơn là Nguyễn Nhạc và Nguyễn Huệ đưa đại quân thủy bộ (trong đó thủy binh là lực lượng nòng cốt) vào Nam quyết đánh gục toàn bộ lực lượng của Chúa Nguyễn.
Tại Cần Giờ, thủy binh của Chúa Nguyễn Phúc Ánh do tướng Tống Phúc Thiêm (hay Tống Phước Thiêm) chỉ huy, có khoảng 400 chiến thuyền (chưa kể 5 tàu chiến của phương Tây do Manuel [Mạn Hòe] cầm đầu), chuẩn bị thế trận sẵn ở khu vực sông Ngã Bảy (Thất Kỳ Giang) với hi vọng chặn đứng được thủy quân Tây Sơn. Ngoài ra, Chúa Nguyễn còn sắp sẵn một đội chiến thuyền khác do đích thân ông chỉ huy, có thể đến ứng cứu cho Tống Phúc Thiêm bất cứ lúc nào. Sau đó, một trận đánh quyết liệt đã xảy ra tại sông Ngã Bảy ở Cần Giờ. Trận này do đích thân Nguyễn Huệ chỉ huy. Nhân lúc thuận chiều gió, Nguyễn Huệ đã cho dùng hỏa công, khiến cho thủy quân Tống Phúc Thiêm hoàn toàn bị bất ngờ về cách đánh, đội ngũ rối loạn, chẳng mấy chốc đã bị đại bại. Chúa Nguyễn Phúc Ánh tới cứu cũng không sao có thể xoay chuyển được tình thế, đành phải dẫn tàn binh của mình và của Tống Phúc Thiêm tháo chạy về Gia Định. Tàu chiến của Manuel bị vây chặt và sau đó bị thiêu trụi, Manuel chịu chết cháy….
– BẢY NÚI
Sông Ngã Bảy đi cùng Bảy núi sau
– Núi Thị Vải (đi cùng sông Thị Vải)
– Núi Dinh (đi cùng sông Dinh)
– Núi Long Sơn (đi cùng sông Dinh)
– Núi Lớn (đi cùng sông Dinh)
– Núi Nhỏ (đi cùng sông Dinh)
– Núi Minh Đạm (là núi đôi đi cùng sông Dinh)
– NÚI THỊ VẢI
Sách Gia Định thành thông chí của Trịnh Hoài Đức và Đại Nam nhất thống chí đều ghi tên núi Thị Vải hay còn gọi núi Nữ Tăng. Tên núi đầy đủ ban đầu là Bà Thị Vải, về sau dân gian gọi ngắn gọn đi thành Thị Vải.
Theo Gia Định thành thông chí, tên núi xuất phát từ chuyện kể một người con gái nhà giàu có họ Lê (có thể tên Lê Thị Vải) do ba mẹ đã mất và người chồng cũng qua đời nên đã xuống tóc, lập một ngôi chùa trên núi để tu hành. Theo Đại Nam nhất thống chí, ông Trịnh là người ở của bà Vải, một phụ nữ giàu có và nhiều đời trồng vải . Hai người họ có tình ý nhưng không đến được với nhau, có thể do không ‘môn đăng hộ đối’. Một thời gian sau dân trong vùng phát hiện xác hai người chết ở hai nơi mà không rõ nguyên nhân. Từ hai nơi đó mọc lên hai ngọn núi cạnh nhau, nên dân trong vùng đặt tên hai ngọn núi theo tên của họ, núi Ông Trịnh và núi Thị Vải.
Núi có ba ngôi chùa chính là chùa Linh Sơn Liên Trì (chùa Hạ), chùa Linh Sơn Hồng Phúc (chùa Trung), chùa Linh Sơn Bửu Thiền (chùa Thượng).
Khoảng cuối thế kỷ 18, Nguyễn Phúc Ánh từng thoát nạn truy lùng của quân Tây Sơn khi trốn ở đây. Khi ông lên ngôi vua đã sắc phong chùa núi Thị Vải (chùa Linh Sơn Bửu Thiền Tự) nơi ông từng trốn là “Sắc Tứ Linh Sơn Bửu Thiền Tự”.
Tướng Lê Văn Khôi, con nuôi Lê Văn Duyệt từng có thời gian bị quân Tây Sơn đánh bại, dẫn quân chạy về đây, họ ăn nhờ ở đậu các chùa trên núi.
Về phía tây bắc, bên ngoài khối núi Thị Vải là một ngôi chùa rất lớn, tên Đại Tòng Lâm hay Đại Tùng Lâm, được xem là thánh địa Phật giáo của vùng đất Bà Rịa – Vũng Tàu. Chùa lập nên vào năm 1964 bởi Tổ Thiện Hòa với diện tích ban đầu 100 ha.
Từ chân núi đến chùa Thượng trên đỉnh núi là 1.340 bậc thang, nơi đây là địa điểm thường diễn ra hoạt động “tam bộ nhất bái” (bước ba bước quỳ lạy một lạy) của các tín đồ Phật giáo. Có sự kiện thu hút hàng trăm tín đồ tham gia. Theo Giáo hội Phật giáo, “tam bộ nhất bái” thể hiện lòng tin sâu sắc vào Tam Bảo (Phật, Pháp và Tăng) tôi luyện lòng kham nhẫn, chịu đựng đau khổ và tỏ quyết tâm theo đuổi một hạnh nguyện. Còn nhiều người tham gia vì muốn cầu phúc, cầu bình an cho gia đình, người thân.
– NÚI DINH
Núi Dinh còn có tên là núi Ông Trịnh (cặp đôi với núi Thị Vải), hoặc núi Mô Xoài.
Mạng khe suối phát triển trên sườn núi và đổ xuống chân núi; các tuyến suối thường được nêu gồm suối Tiên (thượng nguồn) và suối Đá (hạ nguồn). Dọc tuyến suối Đá hình thành chuỗi hồ tự nhiên gọi là “5 hồ” cùng các đoạn thác ghềnh nối tiếp; dòng chảy được phản ánh là có nước quanh năm và lưu lượng tăng vào mùa mưa. Khu vực suối Tiên có nhiều bậc đá và đá tảng rêu phủ, tạo các đoạn nước sâu theo địa hình khe suối.
Núi Dinh có hơn 100 ngôi chùa, am, tịnh thất và miếu thờ; một số điểm được nhắc đến nhiều gồm Tổ đình Linh Sơn Cổ Tự, Thiền Tôn Phật Quang, chùa Hang Mai, chùa Hang Tổ và chùa Diệu Linh.[1] Theo bài viết của Bảo tàng Bà Rịa – Vũng Tàu, Tổ đình Linh Sơn Cổ Tự được xây dựng vào cuối thế kỷ XVIII và là một trong các cơ sở Phật giáo lâu đời ở khu vực núi Dinh. Núi Dinh là nơi khởi nguyên gắn với hành trạng của Hòa thượng Thiện Phước và sự hình thành hệ phái.
Ca dao có hai bài nói về Hang Mai
Tháng ba cơm gói ra Hòn
Muốn ăn trứng nhạn phải lòn hang Mai
hoặc
Mặc tình ai dễ ép ai
Muốn ăn trứng nhạn hang Mai phải lòn
– Hang Mai anh cũng muốn lòn
Sợ rằng trứng nhạn hãy còn vỏ không
Có nhiều ý kiến về Hang Mai
– Hang Mai trên núi Dinh Vũng Tàu nơi có chùa Hang Mai
– Hang Mai trên núi Hòn Chông, trong có ngôi chùa Hải Sơn Tự, tục gọi là chùa Hang. Hòn Chông là một hòn đảo thuộc địa bàn xã Bình An, huyện Kiên Lương, tỉnh Kiên Giang, dần về sau dính vào đất liền mà thành núi.
– Hang Mai tức là hang của loài khỉ. Kinh Hang Mai ở làng Khánh Lâm, Cà Mau, bắt đầu từ kinh Biện Nhi trổ ra Tiểu Dừa.
– NÚI LONG SƠN
Núi Long Sơn (thường được gọi là Núi Nứa) nằm trên xã đảo Long Sơn, TP Vũng Tàu. Đây là một cụm gồm 3 đỉnh chính (Bà Trao, Hố Rồng, Hố Vông) với địa hình uốn lượn như rồng bay.
Nơi đây nổi tiếng với di tích Nhà Lớn Long Sơn (Đền Ông Trần). Đây là nơi tập trung sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng của tín đồ theo đạo Ông Trần, một tín ngưỡng khá phổ biến ở nơi đây. Ông Trần là một học trò của Đức Bổn Sư Ngô Lợi, sáng lập nên Tứ Ân Hiếu Nghĩa. Ông Trần là người Hà Tiên, đã dong thuyền về Long Sơn lập ấp.
Ngày nay, tại Long Sơn còn bảo lưu nhiều phong tục tập quán xưa cũ, trong đó có tục tẩn táng khá kỳ lạ của tín đồ theo đạo Ông Trần. Trên đảo, người chết được liệm trong một quan tài chung và chỉ được để 24 tiếng đồng hồ rồi đem đi chôn cất. Quan tài được đem về ngay sau khi đưa thi hài xuống huyệt.
– NÚI LỚN
Núi Lớn (Đại Sơn) hay còn gọi là núi Tương Kỳ, là một ngọn núi cao 245 m nằm ở trung tâm Vũng Tàu. Trên núi này có Bạch Dinh được xây thời Pháp thuộc nhìn ra biển, nơi có đặt các khẩu súng thần công. Ngọn núi này cũng nổi tiếng với chùa có Thích Ca Phật Đài – một bức tượng Phật ngọa thiền bằng thạch cao lớn. Núi Lớn cũng có bức tượng Đức Mẹ lớn đứng nhìn ra biển. Xung quanh núi Lớn có con đường ven biển bao quanh dọc theo cãi bãi biển đẹp.
– NÚI NHỎ
Núi Nhỏ hay núi Tao Phùng, có độ cao 170 m, diện tích 120 ha, là một trong hai ngọn núi tại trung tâm Vũng Tàu. Núi nằm sát biển, đối diện mũi Nghinh Phong. Núi Nhỏ có hai đỉnh, trên đỉnh cao hơn có ngọn Hải đăng Vũng Tàu được xây từ thời Pháp thuộc, đỉnh thấp hơn có bức Tượng Đức Chúa giang tay nổi tiếng, được khởi xây vào ngày 16 tháng 2 năm 1974. Đường lên ngọn hải đăng được rải nhựa và ô tô có thể lên được còn lối lên tượng Đức Chúa thì chỉ có thể leo bộ qua các bậc tam cấp. Dưới chân núi là con đường ven biển với nhiều khách sạn, nhà hàng, quán cà phê.
– NÚI MINH ĐẠM
Núi Minh Đạm nằm tại huyện Đất Đỏ và huyện Long Điền (Bà Rịa – Vũng Tàu), cách thị trấn Long Hải 6km. Đây là dãy núi thấp trải dài 8-9km, cao khoảng 355m với địa thế hiểm trở. Nơi đây là căn cứ cách mạng oai hùng và hiện là điểm du lịch sinh thái, trekking kết hợp tham quan văn hóa.
