Đây là đoạn duy nhất trong truyện Kiều, mà Thuý Vân và Thuý Kiều, hai chị em ngược nhau, được mô tả như là một người, có thể bởi vì Kim Trọng chính là điểm chung lớn nhất của hai chị em, sau điểm chung là cha mẹ và em trai.
Dùng dằng nửa ở nửa về,
Nhạc vàng đâu đã tiếng nghe gần gần.
Trông chừng thấy một văn nhân,
Lỏng buông tay khấu, bước lần dặm băng.
Đề huề lưng túi gió trăng,
Sau chân theo một vài thằng con con.
Tuyết in sắc ngựa câu dòn,
Cỏ pha mùi áo nhuộm non da trời.
Nẻo xa mới tỏ mặt người,
Khách đà xuống ngựa, tới nơi tự tình.
Hài văn lần bước dặm xanh,
Một vùng như thể cây quỳnh, cành giao.
Khi Kim Trong xuất hiện, Thuý Vân bỗng chốc cũng tên là Kiều và Thuý Vân Thuý Kiều trở thành hai kiều, còn Thuý Kiều rút lại trạng thái biểu đạt xúc cảm và hành vi bốc đồng từ việc này sang việc khác của mình, để thu mình lại và tập trung duy nhất vào một đối tượng là Kim Trọng, y như Thuý Vân.
Chàng Vương quen mặt ra chào,
Hai Kiều e lệ nép vào dưới hoa.
Vương Quan do quen biết Kim Trọng đứng ra chào Kim Trọng. Thuý Vân Thuý Kiều vì không biết Kim Trọng nên đứng yên, ẩn đi, hoà cùng khung cảnh chung của ngày Tết Thanh Minh. “Dưới hoa” ở đây không có nghĩa là ẩn dưới một bông hoa cụ thể nào đó, mà ý là hai kiều là hai đoá hoa, nổi bật trong cảnh sắc trăm hoa đua nở mùa xuân, giờ phút này lại ẩn mình vào cảnh sắc đó, để quan sát Kim Trọng, người nổi bật nhất lúc này giữa rừng hoa xuân. Đây là trạng thái “dương hiện thì âm ẩn”, “dương tâm thì âm bào”, “dương thanh thì âm nền”.
Nguyên người quanh quất đâu xa,
Họ Kim tên Trọng vốn nhà trâm anh.
Nền phú hậu, bậc tài danh,
Văn chương nết đất, thông minh tính trời.
Phong tư tài mạo tuyệt vời,
Vào trong phong nhã, ra ngoài hào hoa.
Chung quanh vẫn đất nước nhà,
Với Vương Quan, trước vẫn là đồng thân.
Đoạn tả Kim Trọng này là tả theo đánh giá của hai kiều, người đang e lệ nép vào dưới hoa, vừa quan sát vừa lắng nghe câu chuyện của anh chàng đẹp trai như sao sa từ trên trời và em trai mình.
Vẫn nghe thơm nức hương lân,
Một nền Đồng Tước khoá xuân hai Kiều.
Hoá ra là chàng Kim Trọng nghe tiếng hai Kiều, đã có tình ý muốn làm quen từ trước, có thể nhân dịp Thanh Minh này cố tình chọn con đường về nhà này của ba chị em Kiều mà đi.
Nước non cách mấy buồng thêu,
Những là trộm dấu, thầm yêu chốc mòng.
Chẳng rõ vì sao chàng Kim Trọng chưa gặp mặt mà đã thầm yêu hai chị em này, không khác gì Kiều chỉ cần đến nấm mộ Đạm Tiên mà đã cảm thấy như chị em kiếp trước. Có thể Kim Trọng giống như Kiều có một xúc cảm và trực giác rất lớn về các mối quan hệ tiền định xuyên đời xuyên kiếp của mình.
May thay giải cấu tương phùng,
Gặp tuần đố lá thoả lòng tìm hoa.
“Tuần đố lá” là một dịp, một chu kỳ lặp lại, mà có thể gặp một rừng lá, trong đó Kim Trọng hy vọng có thể tìm gặp được bông hoa, người con gái đẹp của lòng mình.
Bóng hồng nhác thấy nẻo xa,
Xuân lan, thu cúc, mặn mà cả hai.
Đoạn này không nói rõ là bóng hồng trong cái nhìn của Kim Trong là Thuý Kiều hay Thuý Vân, bởi vì “xuân lan, thu cúc, mặn mà cả hai.” Có thể là Thuý Kiều vừa như hoa lan mùa xuân, vừa như hoa cúc mùa thu. Có thể Thuý Kiều và Thuý Vân là lan xuân, vừa như cúc thu, cả hai đều mặn mà đáng để Kim Trọng theo đuổi. Đến những đoạn sau của câu truyện thì mới rõ tình cảm sâu sắc nhất của Kim Trọng là dành cho Kiều, mặc dù Kim Trọng không có sự tiếp xúc nào cụ thể với riêng Kiều và hai nàng kiều ứng xử y như nhau.
Người quốc sắc, kẻ thiên tài,
Tình trong như đã, mặt ngoài còn e.
Về phần hai Kiều, cũng chẳng rõ nàng nào đã “tình trong như đã, mặt ngoài còn e” với chàng Kim Trọng. Khả năng đây là nàng Thuý Kiều người tự vì mình là “người quốc sắc” và chàng là “kẻ thiên tài”, vì tính cách của Thuý Vân thì nhu mì, khiêm nhường, khuôn phép và ẩn giấu hơn rất nhiều.
Chập chờn cơn tỉnh, cơn mê,
Rốn ngồi chẳng tiện, dứt về chỉn khôn.
Kiều lại lần nữa rơi vào cảm xúc quá lớn “chập chờn cơn tỉnh, cơn mê” y như vừa xảy ra với Đạm Tiên. “Tình yêu từ cái nhìn” với Kim Trọng và “đồng cảm từ cảm giác đầu tiên” với Đạm Tiên ngay từ đầu đã rất đậm sâu kéo Kiều vào một giai đoạn mới của cuộc đời từ đây, từ những cơn say cơn mê giữa ban ngày này.
Bóng tà như giục cơn buồn,
Khách đà lên ngựa, người còn ghé theo.
“Khách đà lên ngựa” là Kim Trọng, “người còn ghé theo” là hai kiều, mà đang giả vờ e lệ nép vào dưới hoa. Có thể bên Kim Trọng cũng lên ngựa mà không muốn đi, hồn còn ở lại theo Kiều, người trong mộng tưởng lần đầu hiện ra.
Dưới dòng nước chảy trong veo,
Bên cầu tơ liễu bóng chiều thướt tha.
Hai câu này mô tả trạng thái “liễu hạnh”. “Dưới dòng nước chảy trong veo” mô tà hạnh trôi chảy trong veo của nước nguồn, có tính kim thuỷ. “Bên cầu tơ liễu bóng chiều thướt tha” mô tả dáng liễu mà cũng là dáng nước, dáng mộc khí giữa trời trong buổi chiều tà.
Mạch truyện Kiều từ đầu đến cuối không hề hé lộ liệu Thuý Vân cũng có yêu Kim Trọng từ buổi gặp gỡ đầu tiên này không và mạch truyện cũng không cho biết liệu Thuý Vân đồng ý lấy Kim Trọng chỉ vì sự uỷ thác của chị, sự vun vào của cha mẹ, hay còn vì cả tình cảm riêng của mình, mà không bao giờ được biểu đạt ra hay được đáp lại rõ ràng như với người chị.
Dù sao Thúy Vân luôn là người tỉnh táo, điềm đạm, không bị cuốn phăng đi bởi cảm xúc từ cái nhìn đầu tiên như Kiều và như cả Kim Trọng. Có lẽ chính vì thế mà Thuý Vân có thể ngồi yên một chỗ an vui hưởng thái bình, tự đợi cho mọi việc hanh thông, cái mà Kiều con người luôn dào dạt trong xúc cảm với mỗi con người, mỗi sự vật sự việc đến với mình không thể nào làm được.
Cái thứ hai là cả Thuý Vân và Thuý Kiều đều là người nhu thuận, nhưng Thuý Kiều thuận theo hoàn cảnh khách quan, thuận theo cảm xúc của mình, còn Thuý Vân thì thuận theo khuôn khổ, thuận theo năng lực của mình. Nếu hoàn cảnh ra ngoài khuôn khổ của mình, Thuý Kiều sẽ theo hoàn cảnh, còn Thuý Vân sẽ theo mình.
Nếu như Thuý Kiều đại diện cho sự trôi chảy dào dạt của nước, thì Thuý Vân đại diện cho sự cát tường, hạnh thông yên tĩnh của cát, chính vì thế mà hai Kiều trở thành một cặp lưỡng nghi nhìn qua thì trái ngược nhau mà sâu thẳm là âm dương tương hợp.