THIÊN THAI LÀ CỦA NÀNG KIỀU
Ca dao có câu
Nghe tin anh giỏi, anh tài
Đào tiên một cõi Thiên Thai ai trồng?
– Thiên Thai là của nàng Kiều
Riêng chàng Kim Trọng sớm chiều vào ra.
TRÈO LÊN NGỌN NÚI THIÊN THAI, THẤY ĐÔI CHIM PHƯỢNG ĂN XOÀI CHÍN CÂY
Thiên thai là đề tài của ca dao, của thi ca và của huyền sử.
Nổi tiếng nhất là bài “Trèo lên trái núi Thiên Thai” mà có nhiều dị bản
Trèo lên trái núi Thiên Thai,
Thấy đôi chim phượng ăn xoài chín cây.
Đôi ta được gặp nhau đây,
Khác gì chim phượng gặp cây ngô đồng.
So sánh bài ca dao này với bài ca dao về Kiều thì Kiều chính là chim phượng và Kim Trọng là cây ngô đồng. Tại sao chim phượng lại có một đôi, là vì chim phượng là biểu tượng của người nữ, mà có tính lưỡng nghi.
Ngó lên hòn núi Thiên Thai,
Thấy đôi chim nhạn ăn xoài chín cây.
Trong một dị bản khác, chim đôi phượng chuyển thành đôi chim nhạn, và một di bản khác nữa, không có chim phương và cây ngô đồng, chỉ còn loan và phượng.
Trèo lên trái núi Thiên Thai,
Thấy chim loan phượng ăn xoài biển Đông.
Sa chân bước suống vườn chanh,
Thấy hoa muốn hái sợ cành lắm gai.
Chàng buông vạt áo em ra,
Để em đi chợ kẻo đà chợ trưa.
Bài trên nằm trong kho tàng quan họ Bắc Ninh
Trăm năm cũng chẳng có suy
Gia Bình ngũ hổ chầu về Thiên Thai
Núi Thiên Thai trong bài trên ở huyện Gia Bình, nằm ở cuối sông Đuối, đoạn con sông này hợp về Lục Đầu Giang.
Rủ lên Đá Trắng ăn xoài
Muốn ăn tương ngọt Thiên Thai thiếu gì
Thuốc nào ngon bằng thuốc lá Lỗ Quy
Nhơn cùng tắc biến phải đi lượm tàn
Trong bài ca dao này, Đá Trắng được ví với núi Thiên Thai.
Cây quế Thiên Thai mọc ngoài khe đá,
Trầm nơi Vạn Giã hương tỏa sơn lâm
Ðôi lứa ta như quế với trầm,
Trời xui đất khiến sắt cầm gặp nhau.
Trong ca dao trên, cây quế Thiên Thai và cây trầm là biểu tượng của lứa đôi.
Mình chuông vuông vắn
Tay ngắn chân dài
Trèo qua hai hòn động Thiên Thai
Hai tay ôm lấy nàng tiên nữ
Là cái gì ? Là cái yếm đào
Trong câu đố dân gian này, hai hòn động Thiên Thai chính là cái núm vú.
Dốc lòng lên cõi Thiên Thai
Mũ rơm, áo vá, giày gai, tu trì
Trong bài ca dao này, Thiên Thai lại là một cõi tu dạo, diệt dục.
Dầu tu đến cõi Thiên Thai
Không bằng lượm một nhành gai bên đường
TRÔNG LÊN NGỌN NÚI TAM THAI, THẤY ĐÔI CHIM QUẠ ĂN XOÀI CHÍN CÂY
Trong Tử Vi, Tam Thai là tên của sao Thai, một cát tinh.
Trông lên hòn núi Tam Thai
Thấy đôi chim quạ ăn xoài chín cây
Quạ kêu ba tiếng quạ bay
Để bầy chim én đêm ngày chắt chiu
Núi Thiên Thai có gì khác và giống với núi Tam Thai, mà
– Phải trèo lên trái núi Thiên Thai nhìn xuống mới thấy chim phượng ăn xoài chín cây, và phải đứng dưới chân núi Tam Thai, trông lên để thấy đôi chim quạ ăn xoài chín cây. Núi Thiên Thai phải mạnh trời, phải trèo lên núi Thiên Thai nhìn xuống mới cảm nhận được tính trời của Thiên Thai. Núi Tam Thai mạnh đất, nên phải ở dưới đất trông lên mới cảm nhận được thế núi Tam Thai.
– Xoài chín cây là loài gì mà mọc ở cả núi Thiên Thai và Tam Thai, xoài chín cây ở dưới đất so với núi Thiên Thai, và ở trên trời so với núi Tam Thai. Xoài chín cây có tính dung hoà và kết tinh trời và đất của trạng thái thai.
– Khi núi Thiên Thai chuyển thành núi Tam Thai, thì đôi chim phượng lại thành đôi chim quạ ? Phượng là chim trời, chim tinh thần, chim tái sinh từ lửa, còn quạ là chim đất, chim khôn ranh, chim nối cầu Ô thước giữa âm dương của Ngưu Lang Chức Nữ
Tiền Tam Thai
Hậu cũng Tam Thai
Tả Di Lĩnh Hai Vai
Hữu Kỳ Giang ba ngả
Trai trong làng trong xã
Đều rả rích giao hiền
Trai đèn sách luyện rèn
Gái tằm tơ bông vải
Tam Thai có tiền và hậu, như vậy ở giữa Tam Thai là trung, trong khi Thiên Thai có lưỡng cực và thái cực âm dương.
TAM THAI & THIÊN THAI
Mọi trạng thái Thai đều phải được đỡ bởi trường gia tiên và trường xứ sở, mà dân gian gọi là Thiên Thai và Tam Thai.
– Tam Thai là một trường khoá đất đặc biệt của gia tiên, liên quan đến ông bà đầu nhau
– Thiên Thai là một trường khoá trời đặc biệt của xứ sở, liên quan đến ối bào
Trong trạng thái bào thai
– Thiên Thai liên quan đến ối bào, biểu tượng là chim phượng, đại diện cho trạng chu vi, biên âm
– Tam Thai liên quan đến thân rốn nhau, biểu tượng là con quạ, đại diện cho trạng thái hạt nhân, tâm dương