Sang tiết Thanh Minh, trời trong hơn tết Xuân Phân. Tuy nhiên, nếu gặp mưa, bầu trời của tiết Thanh Minh lại tạo nên một tấm chăn âm u lớn. Cái trong trẻo trong tiết Thanh Minh là thứ không nhìn thấy được : thanh âm giữa các cảnh giới.
Tiết Thanh Minh được nhiều người biết đến hơn một số tiết khí khác nhờ hai câu thơ trong truyện Kiều và nhờ tiết khí này là tiết khí duy nhất có Tết tương ứng, Tết Thanh Minh
“Thanh minh trong tiết tháng ba,
Lễ là tảo mộ hội là đạp thanh”
Thanh Minh là tiết khí gắn với phong tục tảo mộ. Trong tiết khí này, người mất có thể tạo ra các thanh âm khá rõ ràng (thanh minh) cho người dương, đặc biệt là cho con cháu hướng đến tổ tiên nghe được.
Tôi có một trải nghiệm khó quên với ngày mở đầu tiết Thanh Minh. Tôi gặp tranh chấp với hàng xóm, vì tôi đã phá phần nhà cũ của nhà hàng xóm trên đất của tôi và họ kéo ba thế hệ đến to tiếng, chửi bới, chụp ảnh, doạ kiện, đòi đền bù nếu nhà của họ bị hư hại và bắt tôi trát lại nhà cho họ. Có một chuyện rất lạ xảy ra vào lần cãi nhau cuối cùng. Khi tôi bảo là tôi đã để nhà lại cho họ không tháo dỡ lúc trả tiền đất và làm hàng rào cho đất vì tôi thấy trong nhà có bàn thờ gia tiên chưa di chuyển, người cháu trai nhà đó (người đang đứng ra tranh cãi với tôi thay cho bà, dì, mẹ và em trai đã xuất hiện từ hôm trước) đột ngột đồng ý luôn với tôi và dừng tranh chấp. Khi nhận ra tranh chấp kéo dài hơn một năm đã kết thúc rất kỳ lạ vào ngày đầu tiết Thanh Minh, là thời điểm mà tôi được nhắc cần làm việc phá dỡ này ngay.
Tôi mua mảnh đất này lúc đang dạy khoá phong thuỷ và cây dòng họ, cho nên tôi không muốn phá dỡ phần ngôi nhà thuộc đất tôi mới mua, ra khỏi phần đất của chủ cũ chưa bán, vì trong ngôi nhà chung này còn ban thờ gia tiên, mặc dù để ở phần đất của chủ cũ nhưng cửa mở vào là đất của tôi. Kết quả là tôi không thể rào xong nổi mảnh đất tôi đã mua với hàng đống rắc rối và hệ luỵ kéo theo trong hơn một năm. Trước khi tháo dỡ nhà, tôi đã nói về chuyện tôi vì cái ban thờ nhà họ, sau đó vì để cho cháu họ ở nhờ mà gặp tất cả các rắc rồi này nhưng họ phủ nhận luôn, thậm chí họ còn bảo là tôi chưa cần dùng đất thì cứ để yên nhà của họ cho họ dùng, khi tôi không đồng ý họ chửi tôi và bảo tôi bất nhân…. Bác chủ nhà cũ đã mất đã xuất hiện nhiều lần xuất hiện muốn đỡ cho tôi, nhưng không tác động nổi đến con cháu, cho đúng đến tiết Thanh Minh. Quá chán, đến ngày đến giờ đã quyết là tôi cứ mang thợ đến phá dỡ phần nhà họ tồn tại trái phép trên đất nhà tôi. Nếu mà tôi làm vụ phá nhà vào khí tiết khác, dù tình và lý đều ở phía tôi, tôi chắn chắn vẫn gặp rắc rối vì không có gia tiên của chủ nhà cũ đỡ cho.
Một năm trước, tôi đã từng làm một ca phong thuỷ cây dòng họ, mà gia tiên mấy đời của chủ nhà cũ đã tác động để chủ nhà mới mua được nhà từ con cháu mình, bởi vì chủ nhà mới sẽ là người đỡ phần gia tiên nhiều đời trên đất. Nào ngờ, một năm sau, câu chuyện y hệt đã xảy ra với tôi trong ngày đầu tết Thanh Minh.
Nhìn lại, hoá ra tất cả các lần hoàn thành mua bán nhà cửa và động thổ của tôi đều rơi vào hai tiết khí Xuân Phân và Thanh Minh, nghĩa là cuối tháng hai đầu tháng ba âm lịch.
Lần động thổ cho ngôi nhà tôi đang ở rơi vào ngày mùng 2 tháng 3 âm lịch. Tôi nhớ rất rõ ngày hôm đó, dù nhiều năm đã trôi qua bởi vì tôi đã nhận được chỉ dẫn chính xác rằng tôi nhất định phải động thổ vào ngày mùng 2 tháng 3 cho ngôi nhà của mình, nên tôi hiểu rằng việc động thổ này vô cùng nghiêm trọng và không thể làm vào ngày khác.
Lần động thổ này rơi vào ngày cuối cùng của tiết Xuân Phân và ngày đầu tiên của tiết Thanh Minh, khoảng một tuần sau khi tôi dẫn bài thiền Ngôi nhà & Thanh âm gia đình cho học sinh ở lớp Tết. Lần này tôi đã không xem ngày, mà chỉ quyết tâm làm ngay sau khi chốt được phương án với thợ, dù tôi đang khá bận vì có nhiều lớp học và một ca chữa bệnh nặng.
