RÌU/RỪU/DÌU/DỪU

Khi so sánh rìu với các dụng cụ và vũ khí đâm chọc cắt xẻ bằng kim loại khác, tôi mới hiểu rằng rìu là dụng cụ mạnh nhất về lực bổ dọc trục trời đất, phá vỡ các cấu trục trục dọc.

RÌU/RỪU : Cái rìu/rừu

– Rìu theo mục đích

– – – Rìu đốn gỗ, chặt cây, bổ củi

– – – Rìu đi săn

– – – Riù chiến : Ở Việt Nam, rìu chiến là thứ vũ khí phổ dụng từ thời đồ đá, đồ đồng đến tận thời nhà Nguyễn.

– – – Rìu xử tội nhân : Rìu cũng là dụng cụ của các đao phủ thủ dùng để chém đầu tử tội.

– – – Rìu cúng lễ, rìu thờ

– – – Rìu để múa hay làm lễ : Trong múa Bát Dật ở triều đình Huế, các võ sinh sẽ cầm phủ việt (rìu chiến) và lăng khiên (khiên đa giác) để trình diễn các điệu múa phản ánh truyền thống võ trận Đại Việt.

– Rìu theo cấu tạo

– – – Lưỡi rìu (ví dụ bằng sắt) được gắn vào cán (ví dụ cán gỗ) & Lưỡi rìu liền cán rìu (ví dụ rìu sắt hoặc rìu đá)

– – – Rìu cán ngắn, rìu cán dài

– – – Rìu lưỡi vuông, lưỡi tròn, lưỡi hài …

– Rìu theo chất liệu

– – – Rìu đá

– – – Rìu sắt

– – – Rìu đồng

– Rìu đi theo bộ đôi

– – – Búa rìu : bùa rìu dư luận (kiến tạo, bảo vệ hoặc chiến đấu, lật đổ) (làm thủ công, làm mộc, chiến đấu). Búa rìu là hai công cụ vũ khí mạnh nhất về lực bổ theo trục dọc trời đất. Búa để tạo ra cấu trúc trục dọc, còn rìu để phá vỡ cấu trúc trục dọc.

– – – Rựa rìu : chặt cây (làm nông)

– – – Đục rìu : bổ củi, chặt gỗ (làm mộc)

– – – Rìu trong bộ binh khí gọi là việt hoặc phủ việt.

– Rìu là biểu tượng uy quyền :

– – – Ở cả La Mã và Trung Hoa cổ đại, lưỡi rìu là biểu tượng cho uy quyền. Chỉ có thân vệ của tước vương mới được mang lưỡi rìu, cờ tiết.

– – – Rìu là biểu tượng của dân tộc Việt

– – – Rìu là biểu tượng của thần

– – – – Búa là biểu tượng của thần Sấm, Lôi Công, Thiên Lôi, Thần Thor

– – – – Lưỡi hái là biểu tượng của thần Chết

– – – – Lưỡi cày là biểu tượng của thần Nông

– Rìu

Múa rìu qua mắt thợ

– Rìu rựa

Anh nói với em

Như rìu chém xuống đá

Như rựa chém xuống đất

Như mật rót vào tai

Bây giờ anh đã nghe ai

Bỏ em giữa chốn non Đoài, khổ chưa!

– Rìu rựa

Em nói với anh,

Như rựa chặt xuống đất

Như Phật chất vào lòng

Hoạn nạn tương cứu, sanh tử bất ly

Bây giờ em đặng chữ vu quy

Em đặng nơi quyền quý

Em nghĩ gì tới anh

– Rìu rựa

Anh nói với em,

Như rựa chém xuống đá,

Như rạ cắt xuống đất,

Như mật rót vào tai,

Bây chừ anh đã nghe ai,

Bỏ em giữa chốn thuyền chài rứa ri?

– Rìu rựa

Rựa hay chém chẳng qua rìu

Em thương anh phải lụy chìu mẹ cha

– Rìu rựa

Chuông vàng đánh nhẹ kêu thanh

Trai khôn ít nói, gái lanh biết nhiều

Rựa hay bén chẳng bằng rìu

Bạn muốn làm nên cơ nghiệp, phải chiều lòng em

– Rìu rựa

Thằng Cuội đứng giữa cung trăng

Cầm rìu cầm rựa đốn săng, kiền kiền

– Rìu đục

Này rìu này đục sẵn sàng

Này dây nảy mực, này chàng này cưa

Mái kia ai cất nên chùa

Đìnhnày ai dựng, nhà vua ai làm

Quán kia ai dựng bên đàng

Cầu này ai bắt sẵn sàng mà đi

Gỗ này bào để làm chi

Đóng bàn cho bậc nam nhi học hành

Một mai gặp bước công danh

Quan sang chức trọng, chớ khinh thợ thuyền

– Bùa rìu

Búa rìu dư luận

– Búa rìu

Vàng ròng vào lửa chẳng phai

Búa rìu sấm sét, chẳng sai ân tình

– Búa rìu

Cánh phu lò Mông Dương Cẩm Phả

Kiếp khổ nghèo ai chả như ai

Còi tầm chiều, tối, ban mai

Búa rìu, đèn đất khoác vai vào lò

Tìm cái sống hơn lo cái chết

Sập hầm lò hết kiếp ngựa trâu

Chui vào lò giếng sâu sâu

Chui sang lò chợ trông nhau dặn dò

Đã đeo cái thẻ phu lò

Khéo chui thì thoát, khéo bò thì lên

Khói cửa lò người đen như cháy

Mình đầu trần nhễ nhại mồ hôi

Đời người đến thế thì thôi

Bát cơm mấy bát mồ hôi cho vừa

Mong đất nước bao giờ đổi mới

Dân Nam mình thoát khỏi cùm gông

Hai mươi nhăm triệu tiên rồng

Chen vai gánh vác non sông mới là.

RÌU (tính từ)

– Rìu rịt

– Lìu rìu

– Dập dìu

– Dập dìu

Dập dìu thấy khách đường xa

Vịt thêm dầu đượm, ngỗng pha rượu nồng

– Dập dìu

Dập dìu thấy khách đường xa

Vịt thêm dầu đượm, ngỗng pha rượu nồng

– Dập dìu

Sông Tiền sông Hậu cùng nguồn

Thuyền bè tấp nập bán buôn dập dìu

– Dập dìu

Sài Gòn là xứ ngựa xe

Mỹ An là xứ xuồng ghe dập dìu

– Dập dìu

Kênh Vĩnh Tế, biển Hà Tiên

Ghe thuyền xuôi ngược bán buôn dập dìu

– Dập dìu

Nếp dẻo, nỏ hết láng giềng đổi,

Gạo trổi, nỏ hết láng giềng đong,

Hoa thơm, nỏ hết bướm ong dập dìu

– Dập dìu

Dập dìu cánh hạc chơi vơi

Tiễn thuyền vua Lý đang dời kinh đô

Khi đi nhớ cậu cùng cô

Khi về lại nhớ cá rô Tổng Trường

– Dập dìu

Chợ Đồng vui vẻ ai ơi

Sáu phiên một tháng đủ người gần xa

Trước cửa đình trông ra đường cái

Dưới dòng sông một dải trong veo

Thuyền buôn tay lái tay chèo

Bộ hành kẻ gánh người đeo dập dìu

– Rìu rịt

Ở đây rìu rịt lấy chàng

Mai ra chợ búa ngoài đàng tiếng tăm

DÌU/DỪU (động từ) : Rìu bổ dọc hoặc cắt ngang trục chính của một thứ, để phá vỡ nó, thì dìu dắt lại lai nâng đỡ một thứ bằng cách đỡ cho cấu trúc trục chính của thứ đó trong suốt vận hành của nó.

– Dìu nhau

– Dìu dắt

– Dìu nhau : Hai vợ chồng bên nhau suốt đời qua khó khăn là dìu dắt nhau

Đôi ta như rắn liu điu

Nước chảy mặc nước, ta dìu lấy nhau

– Dìu nhau : Hai vợ chồng bên nhau suốt đời qua khó khăn là dìu dắt nhau

Mưa rơi cho ướt mái đầu

Giữa trời không nón dìu nhau ta về.

– Dìu dắt : Cha mẹ nuôi nấng dịu dỗ con, chính là dìu dắt con đi qua cả quá trình dài để trưởng thành

Công sinh dục bằng công tạo hóa

Có mẹ cha, sau mới có chồng

Em nhớ khi dìu dắt ẵm bồng

Nay em lao khổ não nùng, không than

RÌU (tên gọi)

– Lá rìu, cây rìu, rau rìu

– Lá rìu

Không rau ăn tạm lá rìu

Không cha không mẹ nương chìu người dưng

– Rau rìu

Vùng cao có ngọn rau ranh,

Đồng bằng ngon lắm nồi canh rau rìu

RÌU (chim)

– Chim rìu (chim việt, chim cắt, chim bồ cắt)

– Chim đầu rìu (dòng chim gõ kiến)

– Chim mỏ rìu (dòng bồ nông)

BỘ BIẾN ÂM

– RÌU – RÍU – RIU – RĨU – RỊU – RỈU

– DÙI – DÚI – DUI – DĨU – DỊU – DỈU

– VÙI – VÚI – VUI – VĨU – VỊU – VỈU

– RỪU – RỨU – RƯU – RỮU – RỰU – RỬU

– DỪU – DỨU – DƯU – DỮU – DỰU – DỬU

– VỪU – VỨU – VƯU – VỮU – VỰU – VỬU

Tài liệu