GỐI

– Vỏ – Ruột gối

– Mặt gối

—o—

GỐI (danh từ) : theo chất liệu

– Gối mềm

– Gối chiếu

– Gối lụa

– Gối gấm

– Gối bông

– Gối gòn

– Gối hoa

– Gối vàng

– Thấy em bậu nghi tình, anh tức mình muốn chết

Chờ người ta ngủ hết anh lấy cái gối gòn

Đập đầu cho rảnh nợ, kẻo bậu còn nghi nan

– Anh tự vận như vầy, đêm này chết uổng

Em mua một cân đường để uống chết theo

Tay ôm mền gấm, tay cắp gối vàng

Bước vô phòng loan, ôm choàng cổ bậu

Hai đứa mình đừng lậu tiếng ra

Gối mền gối chiếu không êm

Gối lụa không mềm bằng gối tay em

Đêm nằm gối gấm không êm

Gối lụa không mềm bằng gối tay em

Có thương có nhớ không em

Sao em chẳng lại, để anh mong đêm nhớ ngày?

Than rằng gối gấm không êm

Gối lụa không mềm bằng gối tay em

Ngồi rồi thêu cặp gối bông

Má ba nằm gối có lòng nhớ em

Bước vô giựt võng hỏi thầm

Cớ sao rơi lụy ướt dầm gối hoa

—o—

GỐI (danh từ) : theo trạng thái

– Gối nghiêng

– Gối thẳng

Ôm sầu chất thảm ngày đêm

Năm canh lăn lộn, gối nghiêng một mình

—o—

GỐI (danh từ)

– Gối ngắn – dài

– Gối to – bé

– Gối mỏng – dầy

– Gối dài (luông) – ngắn

Ai làm Ngưu Chức đôi đàng

Để cho quân tử đa mang nặng tình

Thuyền quyên lấp ló dạng hình

Em đành chẳng chịu gởi mình cho anh

Trách ai nỡ phụ lòng thành

Đêm nằm thổn thức tam canh ưu sầu

Ai làm ra cuộc biển dâu

Gối luông chẳng đặng giao đầu từ đây

—o—

GỐI (danh từ) : theo cặp

– Gối đơn – Gối đôi,

– Gối chiếc – Gối loan (gối đôi dài dành cho vợ chồng)

Người về chăn gối có đôi

Để tôi gối chiếc lẻ loi một mình

Biết thuở nào cho vầy bạn ngọc

Kẻo đêm nằm trằn trọc gối loan

Đêm khuya vắng vẻ, anh thỏ thẻ hỏi nàng

Cớ sao em rơi lụy, nước mắt đầm gối loan?

Khoác mùng ra thấy mùng không,

Gối loan để đó lệ hồng tuôn rơi

Ngồi buồn thương mẹ nhớ cha

Gối loan ai đỡ, kỷ trà ai nâng

Anh ơi bớt thảm bớt sầu

Gối loan không đặng giao đầu thì thôi

Bước vô vén sáo hỏi thầm

Cớ sao em rơi lụy ướt đầm gối loan

Đôi duyên ta như loan với phượng

Nỡ lòng nào để phượng lìa cây

Muốn cho có đó, có đây

Ai làm nên nỗi nước này, chàng ôi!

Thà rằng chẳng biết thì thôi

Biết chi gối chiếc lẻ loi thêm phiền

Gặp đây gắn bó một lời

Gối loan trót để đôi nơi võ vàng

Người như loan phượng đồng sàng

Bây giờ rút mối tơ vương cho đành

Người như hoa nở trên cành

Em như con bướm liệng vành xem hoa

—o—

GỐI (danh từ) : theo chức năng

– Gối nằm

– Gối kê

– Gối ôm

—o—

GỐI : Trong bộ đồ dùng phòng ngủ

– Chăn gối

Chuyện chăn gối : chuyện sinh hoạt vợ chồng

Chăn đơn gối chiếc

Chăn kia nửa đắp nửa hờ

Gối kia nửa đợi nửa chờ duyên em.

Chăn kia nửa đắp nửa không

Gối kia nửa đợi nửa trông cô nàng

Chăn kia nửa đắp nửa phòng

Gối kia nửa tựa nửa mong duyên chàng

Chẳng ai phụ bạc như chàng

Bẻ cành gai bạc, lấp đàng lối đi.

Chăn đơn, gối chiếc lạnh lùng

Nửa mình thì đắp, nửa phòng tình nhân

Chăn đơn gối chiếc nửa hòng

Cạn sông lở núi ta đừng quên nhau

Từ ngày ăn phải miếng trầu

Miệng ăn xôi đỏ dạ sầu đăm chiêu

Biết rằng thuốc dấu hay bùa yêu

Làm cho ăn phải nhiều điều xót xa

Làm cho quên mẹ quên cha

Làm cho quên cửa quên nhà

Làm cho quên cả đường ra lối vào

Làm cho quên cá dưới ao

Quên sông tắm mát, quên sao trên trời

Đất Bụt mà ném chim trời

Ông Tơ bà Nguyệt xe dây nhợ nửa vời ra đâu

Cho nên cá chẳng bén câu

Lược chẳng bén dầu, chỉ chẳng bén kim

Thương nhau nên phải đi tìm

Nhớ nhau một lúc như chim lạc đàn.

– Gối mền

Ân cha nghĩa mẹ chưa đền

Bậu mong ôm gối cuốn mền theo ai?

Công cha nghĩa mẹ ai đền

Mà em ông áo ôm mền theo anh?

Tay ôm mền gấm, tay cắp gối vàng

Bước vô phòng loan, ôm choàng cổ bậu

Hai đứa mình đừng lậu tiếng ra

– Giường chiếu gối

Còn duyên đóng cửa kén chồng

Hết duyên mở cửa gọi ông ăn mày

Tôi van ông rẽ vào đây

Giường cao chiếu sạch gối mây ông nằm

Duyên tôi xưa đáng một trăm

Bây giờ ế ẩm xin ông năm hào.

—o—

GỐI (danh từ) : bộ phận cơ thể để tựa lên khi nằm

– Gối đầu (đầu gối lên cái gì đó)

– Gối má (má gối lên cái gì đó)

– Gối lưng (lưng gối lên cái gì đó)

– Gối tay (cái gì đó như đầu gối lên tay, tay vừa là cái gối vừa là cái được gối)

– Gối đầu tay (đầu gối lên tay)

Mình về đường ấy hôm nay

Mồ cha đứa gối đầu tay cho mình

—o—

GỐI (danh từ) : Bộ phân của chân

– Đầu gối

– Mỏi gối

– Quỳ gối

– Uốn gối

Bộ dạng quan anh xấu lạ lùng

Khom lưng uốn gối cả đời cong

Lưỡi to ra sức mà ăn khoét

Cái kiếp theo đuôi có thẹn không?

Là cái gì? Cái cày

Cơm đắp đầu gối

Chồn chân mỏi gối

Đi cuốc đau tay, đi cày mỏi gối

Muốn lấy con tao

Bắc cầu qua bể

Làm rể cho lâu

Nuôi lợn mười năm

Chăn tằm mỏi gối

Nhà ngói năm gian

Bức bàn cho rộng

Ông Cống, ông Nghè

Dù che ngựa cưỡi

Dâu về nhắn nhủ:

Các cô hàng xóm láng giềng

Quét sân dọn cỏ, tháng giêng dâu về

Dâu về dâu chả về không

Ngựa bạch tới trước, rượu nồng tới sau

Dù ai trăm khéo ngàn khôn

Đến cửa nhà lồn quỳ gối chống tay

—o—

GỐI (nội động từ) : về cấu trúc

– Đầu gối

Đầu gối tay ấp

Đầu gối má kề

Vợ chồng đầu gối má kề

Lòng nào mà bỏ mà về sao đang

Hồ về chân lại đá ngang

Về sao cho dứt cho đang mà về

– Tay gối

Đêm nằm tay gối chân co

Thương người thục nữ ốm o gầy mòn

Ra về răng được mà về

Ở đây tay gối đầu kề nỏ hơn!

—o—

GỐI (ngoại động từ) : về cấu trúc

– Gối tay

Bữa nay anh gối tay nàng

Bữa mai ra biển anh gối giàn dây neo

Ai nắm tay đến tối, ai gối tay đến sáng

Ước gì đào được tới tiên

Ước gì đầu ấy gối liền tay ta

Ước gì nụ nở nên hoa

Để ta đi lại một nhà vui chung

– Gối đùi

—o—

GỐI (ngoại động từ) : tiến trình, chu kỳ, thời gian

– Gối đầu

– Gối vụ

Gối vụ là kỹ thuật canh tác nông nghiệp trồng một vụ cây mới ngay trên diện tích đất có vụ cây cũ sắp thu hoạch, không chờ thu hoạch xong mới cày xới, nhằm tận dụng đất và thời gian hiệu quả, tăng số vụ trên năm, như trồng đậu gối vụ lúa, hoặc rau cải gối vụ dưa, giúp tối ưu hóa đất đai, tăng thu nhập và sử dụng đất hiệu quả hơn.

—o—

GỐI (động từ) : hành động với gối

– Nằm gối

– Ôm gối

– Vỗ gối

– Kề gồi

– May gối

– Giặt gối

Ngồi rồi thêu cặp gối bông

Má ba nằm gối có lòng nhớ em

Công mô mà công, nợ mô mà nợ

Anh cứ về cưới vợ cho xinh

Hai đứa ta kề gối tang tình

Ví dù công nợ hai đứa mình trả chung

Đêm nằm ôm gối thở than

Gối ơi gối hỡi bạn lang xa rồi

Đêm nằm ôm gối mà than

Gối ơi gối hỡi phụng loan rã bầy

Tay ôm mền gấm, em nắm cái mền nỉ

Tiếc công em may cặp gối kỹ anh nằm

Hôm nay anh ăn ở bạc, em xách ra bằm chớ để làm chi

“Ta thường tới bữa quên ăn, nửa đêm vỗ gối, ruột đau như cắt, nước mắt đầm đìa; chỉ giận chưa thể xả thịt lột da, ăn gan, uống máu quân thù.” – Trần Hưng Đạo

—o—

GỐI

– Gối đất

– Gối trời

Cây đa kẻ Chối, thiếu một đầu gối đến trời

Con ngòi kẻ Xe, bắc một cái que là ra đến bể

—o—

GỐi

– Bánh gối