![]()
Mỵ Châu đến tuổi lấy chồng
Lòng cha vẫn muốn ở cùng với con
Con gái làm dâu Triệu Đà
Còn ngây thơ quá địch ta hiểu gì
—o—
Từ nhỏ trong vòng tay cha
Giờ sang bên ấy an nguy thế nào
An Dương Vương nhiều nghĩ suy
Trọng Thuỷ ở rể, cha già an tâm
—o—
Mỵ Châu không có cái tôi
Yêu nhau là nghĩ và làm như nhau
Ý mình cũng thể ý người
Ý dân cũng thể ý chồng, ý cha
—o—
Chẳng phân biệt đúng và sai
Chẳng ranh giới giữa nước người, xứ ta
Nỏ thần cũng thể món quà
Bảo vệ lãnh thổ cũng là yêu thương
—o—
Trao nỏ thần, đặt niềm tin
Chúng ta mãi mãi một đường đi chung
Kẻ thù đuổi tận giết cùng
Cha lo thúc ngựa, cần gì phải lo
—o—
Lông ngỗng làm dấu cho chồng
Cha chạy, chồng đuổi, an vui như thường
Vô tư như trẻ lên ba
Người thân kiểu ấy chẳng thà người dưng
—o—
Vung gươm cắt tình cha con
Dứt căn dù muộn vẫn còn hơn không
Mỗi cá thể đều có biên
Không còn biên ấy không nên con người
NGHIỆP KHÔNG DỨT CĂN THEO TÍNH MẪU
Tính mẫu là đặc trưng của người Việt, tính mẫu làm cho mọi người dễ đồng cảm, đa dạng mà vẫn tìm thấy điểm chung, linh hoạt mềm mại dễ dung hoà sự khác biệt. Tính mẫu làm cho tính gia đình, tính tập thể, tính đám đông, tình người thiết tha, mạnh mẽ và hoà quyện. Tính mẫu làm cho tính sinh dưỡng rất sâu dày và liên tục bền bỉ.
Tính mẫu, như mọi đặc trưng đều có điểm mạnh và điểm yếu, có cơ duyên và nghiệp quả của nó.
Điểm yếu của tính mẫu chính là tính tử, tính cá thể và cái tôi.
Những nhận vật đại diện tính mẫu có một vấn đề là thiếu tính cá thể, đánh đồng cái tôi của mình với cái tôi của người khác, dễ dàng thuận theo người khác và coi lẽ sống của mình sống cho người khác và cùng người khác như cha mẹ, chồng con.
Tính mẫu không hiểu về tính tư hữu, tính chiếm hữu, mâu thuẫn, chiến tranh và cái chết.
Những nhận vật đại diện tính mẫu có xu hướng cho rằng mọi người đều chung một gốc, đều yêu thương, hoà hợp với nhau, rằng mình không làm gì người thì người cũng không làm gì mình.
Một nghiệp quả, một bài học lớn của những người này có căn mẫu là tự mình đồng hoá với căn mẫu và đồng thời không dứt căn cha. Những người có căn mẫu thường đồng hoá cái tôi của mình với cái tôi của cha mẹ, của chồng con, của đất nước, của người dân, của nhân loại nói chung.
Nếu tình trạng này lại bị dung dưỡng bởi những ông bố bà mẹ cũng không muốn dứt căn khỏi con, luôn muôn giữ con trong vòng tay mình, sẽ dẫn đến một con người không hiểu được những khái niệm cơ bản nhất về giới hạn và cái tôi.
Mỵ Châu là một nhân vật lịch sử đánh mất cái tôi, cái riêng, tính cá thể, chỉ còn chúng tôi, cái chung, tính tập thể. Mỵ Châu đánh mất tử số chỉ còn sống với mẫu số như vậy.
Mỵ Châu là một người Việt tiêu biểu, với một bài học tiêu biểu của người Việt, chứ không phải là một trường hợp cá biệt. Chỉ có điều mỗi chúng ta có nhìn ra chính mình trong Mỵ Châu hay không.
An Dương Vương cũng là một người cha với bài học dứt căn với con gái, với tính mẫu.
Bài học lịch sử này lặp lại với hai cha con Triệu Việt Vương và Cảo Nương.
NGHIỆP KHÔNG DỨT CĂN THEO CHA
Trọng Thuỷ cũng là một người có bài học cân bằng và độc lập trong các mối quan hệ. Trọng Thuỷ nghe cha để lừa vợ, hại vợ, mà không nghe cha thì bất hiếu. Cho nên sau khi vợ chết, thì cũng chết theo.
Tích viết rằng “Trọng Thủy đuổi theo đến nơi, thấy Mị Châu đã chết, thương khóc ôm xác đem về chôn ở Loa Thành, hóa làm đá ngọc. Trọng Thủy nhớ tiếc Mị Châu, trở lại chỗ Mị Châu tắm gội trang điểm khi trước, thương nhớ không nguôi, cuối cùng nhảy xuống giếng mà chết. Người sau được hạt minh châu ở biển Đông, lấy nước giếng ấy mà rửa, sắc ngọc càng sáng hơn.”
Trọng Thuỷ có lẽ cũng là một người có vấn đề về dứt căn, căn theo cha, nên không tìm ra được vị trí độc lập của mình, không trở thành trụ cột cho vợ, mà trở thành công cụ cho cuộc tranh đấu quyền lực của cha.
Mỵ Châu lấy chồng khi chưa dứt căn cha, giống như vừa “tại gia tòng phu”, vừa “xuất già tòng phụ”, mà phu và phụ bề ngoài hoà hợp, nhưng trong lòng ngầm đề phòng và diệt trừ nhau. Mỵ Châu theo chồng mà vô tình hại cha. Trọng Thuỷ ở rể theo, cha vợ, rồi
theo cha mà cố tình hại vợ, hại cha vợ, dù cũng là bị bắt buộc.
DỨT CĂN & BÀI HỌC LÀM NGƯỜI
Dứt căn cho một con người vị thế độc lập và trưởng thành về thân thể, máu huyết, tinh thần, trong các quan hệ chồng chéo và hoàn cảnh phức tạp.
Dứt căn căn cho một người địa vị chủ nhân của cuộc đời mình, tự chịu trách nhiệm về cuộc đời mình và để người khác chịu trách nhiệm về cuộc đời họ.
Người không dứt căn vừa là nạn nhân vừa là thủ phạm trong các mối quan hệ trọng yếu của mình. Người không dứt căn hưởng lợi về các quen hệ liên đới và rồi lại phải gánh chịu những thứ vượt quá năng lực của họ.
Dứt căn căn cho một người địa vị chủ nhân của cuộc đời mình, tự chủ trong việc hợp tác hay đối đầu với chủ nhân của các cuộc đời khác hay đời mày mày sống đời tao tao sống.
Người không dứt căn một mặt lợi dụng, dựa dẫm, phụ thuộc vào người khác, mặt khác chịu kỳ vọng, phán xét, dựa dẫm và điều khiển từ người khác.
Mỗi một con người, mỗi một gia đình, mỗi một dòng họ đều cần có thời gian để trưởng thành từ đứa trẻ. Sự kiện kết thúc thời kỳ đứa trẻ đó chính là dứt căn.
Dứt căn để học bài học làm người.
