Chămpa là văn minh biển
– Sắc tộc (dòng máu) : Nam Đảo
– Ngôn ngữ : Nam Đảo
– Tôn giáo : Chămpa nằm trong vành đai các nước hồi giáo đầu tiên ở Đông Nam Á được hình thành từ những năm 1400 trở về sau và tồn tại đến khoảng năm 1900 mà bao gồm tiểu vương quốc hồi giáo nam Thái Lan, Malaysia, Indonesia, Philippines
– Lịch sử : Vương triều Chămpa thường xuyên kết hôn với vương triều Kalantan (Malaysia), có quan hệ buôn bán, chính trị, văn hoá và di dân với Indonesia, Maylaysia, và đảo Hải Nam (Trung Quốc)
Tất cả đều chứng mình rằng Chămpa là một nền văn minh biển, cực kỳ rộng lớn và phong phú, và thứ trên đất liền chúng ta thấy chỉ là phần nổi của tảng băng chìm
Chămpa bao gồm Hoàng Sa và Trường Sa, nằm trong vành đai văn minh Đông Nam Á biển đảo (đối xứng với Đông Nam Á lục địa) gồm
– Chămpa
– Nam Thái Lan
– Maylaysia
– Indonesia
– Brunei
– Đông Timor
– Philippines
– Đảo Hải Nam (Trung Quốc)
Các quốc gia này liên kết với Chămpa qua cái gọi là thềm lục địa Suda, là thềm lục địa chạy sâu xuống lòng biền ngoài khơi biển Đông, vịnh Thái Lan, lan rộng ra các nước Đông Nam Á biển đảo.
Thềm lục địa này chạy theo phần ăn sâu của đới đứt gãy sông Mêkông ra biển.
Đới đứt gãy nổi tiếng nhất của khu vực Đông Nam Á biển này là đới đứt gãy Wallace, mà hiện nay chủ yếu hiện diện về mặt sinh học.
Vực biển sâu nhất của vành đai này là rãnh Mariana, vực thẳm Challenger (Challenger Deep) trên rãnh này là điểm sâu nhất trên vỏ Trái đất hơn 10.000m (khoảng 11 km).
Vành đai này tạo nên cái gọi là cái nôi văn minh nhân loại, hay Địa đàng ở phương Đông
Vành đai này nối tiếp vành đai núi lửa của Thái Bình Dương, được gọi là Ring of Fire, mà tạo thành một vũng trung tâm của vùng biển rộng lớn nhất thế giới này. Cấu trúc vành đai núi lửa này đối xứng với sống núi chạy dọc lòng biển Đại Tây Dương.
Như vậy nếu lấy Chămpa làm trung tâm thì các nước giếng của Chămpa là
– Các nước đại diện cho phần lục địa : Tây Nguyên (người Thượng), Đại Việt (người Việt), Campuchia (người Khmer),
– Các nước đại diện cho phần biển đảo : Hải Nam (Trung Quốc), Thái Lan (phần phía nam), Malaysia, Indonesia, Brunei, Philippines.
Về thân thể, đất Chămpas gắn vào lục địa, về ngôn ngữ, tinh thần, đất Chămpa hướng ra biển.
