CA DAO, TỤC NGỮ VỀ GỌT, GỘT, GỘI

Dao sắc không gọt được chuôi

– GỌT NÊN TRÒN

Trăng kia ai gọt nên tròn

Nước kia ai gánh giẫm mòn bờ sông?

Trăng kia ai chuốt nên tròn

Khúc sông không lở sao mòn khúc sông

Còn gì nay đợi mai trông

Nhạn đà theo én còn rồng lên mây

Còn gì lên xuống ngõ này

Chông gai em gánh đã đầy đàng truông

Trăng kia ai gọt nên tròn

Nước kia ai gánh giẫm mòn bờ sông

– GỌT QUANH TỨ BỀ

Ra vườn ngắt một cành chanh

Con dao lá trúc gọt quanh tứ bề

Đôi ta đã trót lời thề

Con dao lá trúc để kề tóc mai

Bây giờ chàng đã nghe ai

Nghe trăng nghe gió, nghe ai mặc lòng

Tưởng rằng chàng ở một lòng

Ngờ đâu chàng lại đèo bòng đôi nơi

Ở đây gần đất xa trời

Chăn bông chàng kết với người tri âm

Chàng xuôi em vẫn âm thầm

Hai hàng nước mắt đầm đầm như mưa

Ruột gan chín khúc héo khô

Thương chàng vì nỗi tương tư đêm ngày

Nhớ chàng như bát nước đầy

Để em chuốc lấy chẳng rày mình hao

Đôi tay cầm lấy con dao

Tưởng như cắt ruột mà trao cho chàng

– GỌT ĐẦU ĐI TU

Muốn ăn đậu phụ tương tàu,

Mài dao đánh kéo gọt đầu đi tu.

Mồm thì tung niệm nam mô,

Miệng thì rượu thịt lu bù sớm hôm.

Một tay gõ mõ, gõ chuông,

Một tay bóp vú cô nường nghe kinh.

Mài dao, đánh kéo, gọt đầu đi tu

Mồm thì tụng niệm Nam mô

Miệng thì rượu thịt lu bù sớm hôm

Một tay gõ mõ gõ chuông

Một tay với đến cô nường nghe kinh

– GỌT ĐẦU CẮT TÓC

Tau lắng nghe từ trước đến sau

Con nào phỉnh dỗ chồng tau thì chừa

Tau đây không phải tay vừa

Tau cạo trọc lóc, không chừa tóc con

Mày đừng dỗ ngọt dỗ ngon

Tiếng to tiếng nhỏ, không khôn chi mặt mày

Mả cha tám kiếp con đĩ này

Gọt đầu cắt tóc cho mày biết thân!

– GỌT MƯỚP NẤU CANH

Chiều chiều gọt mướp nấu canh

Thấy anh qua lợi bỏ hành cho thơm

– GỌT BƯỞI

Trèo lên cây bưởi hái bòng

Đưa dao ta gọt xem lòng ngọt chua

Bòng em không ngọt không chua

Tiền trăm bạc núi chưa mua được bòng

– GỌT ĐÁ NẤU CANH

– Anh về chẻ lạt bó tro,

Rán sành ra mỡ em cho làm chồng.

– Em về gọt đá nấu canh,

Thì anh bắc chảo rán sành được ngay

—o—o—o—

GỘT

Có bột mới gột nên hồ

Không bột sao gột nên hồ.

Từ ngày chưa bén duyên chàng

Như chuông khác tiếng, như vàng pha thau

Từ ngày ta bén duyên nhau

Như áo phải dầu, gột cũng chẳng phai

Bây giờ chàng đã nghe ai

Áo hoen mặc áo, dầu phai mặc dầu

—o—o—o—

GỘI

– GỘI ĐẦU

Lá chanh lá bưởi sẵn đầy
Hương nhu lá sả tóc mây gội đầu
Bao giờ em về làm dâu
Mẹ già chăm sóc công đầu là em
Đã thương lại càng yêu thêm
Bóng cau hương tóc chải mềm bờ vai.

– GỘI ĐẦU

– GỘI ĐẦU

Mồng năm chợ Ó
Quan họ dồn về
Hội vui lắm lắm
Chưa kịp đi tắm
Chưa kịp gội đầu
Trầu chửa kịp têm
Cau chưa kịp bổ
Miếng lành, miếng sổ
Miếng lại quên vôi
Người có yêu tôi
Thì người cầm lấy
Các anh đứng đấy
Thầy mẹ đứng đâu?
Mời lại xơi trầu
Mừng cho dâu mới
Mặt trời đã tối
Đám hội đã tàn
Ai có hồng nhan
Mang ra chơi hội
Dưới sông múa rối
Trên bãi trồng vừng
Một đấu, một thưng
Bằng nhau như tiện
Như tiện như tề
Kẻo thế gian chê
Chồng cao vợ thấp!

– GỘI ĐẦU

Trồng tre cho biết thứ tre
Thứ tre mình nguộc, thứ tre mình ngà
Trồng cà cho biết thứ cà
Thứ cà tim tím, thứ cà xanh xanh
Trồng chanh cho biết thứ chanh
Thứ chanh ăn mắm, thứ chanh gội đầu
Trồng trầu cho biết thứ trầu
Thứ trầu đãi khách, thứ trầu đưa dâu
Trồng dâu cho biết thứ dâu
Thứ dâu ăn trái, thứ dâu để tằm

– GỘI ĐẦU

Cái quạt mười tám cái nan,
Ở giữa phết giấy, hai nan hai đầu.
Quạt này anh để che đầu,
Đêm đêm đi ngủ chung nhau quạt này.
Ước gì chung mẹ chung thầy,
Để em giữ cái quạt này làm thân!
Rồi ta chung gối, chung chăn,
Chung quần chung áo, chung khăn đội đầu.
Nằm thời chung cái giường Tàu,
Dậy thời chung cả hộp trầu ống vôi.
Ăn cơm chung cả một nồi,
Gội đầu chung cả dầu hồi nước hoa.
Chải đầu chung cả lược ngà,
Soi gương chung cả nhành hoa giắt đầu.

Tháng năm đau máu
Tháng sáu đau chân
Tháng tám ngồi dưng
Ăn cơm trá bữa
Cơm ăn, cơm dỡ
Mẹ ngỡ đi đâu
Tắm táp, gội đầu
Đi xem voi ỉa!